تنكلوشا ( ملحق : مدخل منظوم واحكام علم النجوم للخجندى ) — الصفحة ١٤١

پيوست 2 [ فرهنگ واژگان ] *

اوقيه : واحد وزن معادل يك دوازدهم درم .

بابزن : سيخ كباب كه مرغ يا ما هي يا گوشت را بدان روى آتش گيرند وكباب كنند .

باخطر : بامنزلت ، بلندقدر ، بااعتبار ، دلير .

بادره : برگ درخت حنا .

بدره : كيسهء پول ، كيسه‌يى كه در آن سكّه نگهدارى ميشود وخود كيسه به عنوان يك واحد كاربرد دارد . مثلا يك بدره سكّهء نقره .

بدكنش : بدعمل ، بدرفتار ، بدسلوك .

برّ : دشت ، بيابان ، خشكى .

بربط : سازى با ظاهري شبيه بط ( مرغابى ) ، با چهار تار ودسته‌يى نسبة كوتاه .

برتنگ : تنگ ( نوار زين ) بالايى از دو تنگ كه بر ستور بندند .

برد : گونه‌يى پارچهء پشمين گرانبها كه بافتى ظريف داشته است وبيشتر از پشم شتر بافته ميشده .

برزه‌گاو : گاوى كه در زراعت به كار گيرند .

برطلّة : سايه‌بان كوچك .

برنس : كلاه بزرگ پشمين كه نصارا وترسايان بر سر نهند . باشلق . جامهء پشمين ترسايان را نيز گويند .

بزغ : غوك ، قورباغه ، وزغ .

بزيون : گونه‌يى پارچهء ابريشمى نفيس زربفت كه ممكن است زردوزى يا گلابتون‌دوزى هم شده باشد .

بسر : ميوهء نارس نخل . خرماى كال .

بط : پرنده‌يى كه آن را مرغابى نيز خوانند .

بطّال : شخص بيكاره وكاهل . كسى كه روزگار به بطالت گذراند .

بكره : چرخ چاه . چرخى كه بدان از چاه آب كشند .

بلخ : بلوط . ميوهء درخت بلوط .

بلسان : درختچه‌يى كه چون تنهء آن را خراش دهند صمغى روغنى ومعطّر از آن تراوش كند .

بوره : نمك تلخ كه از درياچه‌ها استحصال ميشود ودر صنعت ( مثلا زرگرى ) كاربرد دارد . شكر سفيد .

بوريا : حصيرى بزرگ كه در خانه‌ها از آن به عنوان مفرش وزيرانداز استفاده ميشد .

بوزينه : ميمون ، كپى ، شادى .

بول : پيشاب ، آب تاخته از كليه‌ها .

بوم : بوف ، جغد .

بهايم : جمع بهيمه . حيوانات وحشى .

بهى : ميوه‌يى كه آن را « به » و « آبى » نيز ميخوانند .

بيحفاظ : بدون پرهيزگارى .

بيخ : ريشهء گياهان .

بيطارى : طبابت ومعالجهء چارپايان .

دامپزشكى .

پاردم : نوار چرمين ونسبة پهن كه بر پس زين بندند وآن در زير دم چارپا قرار ميگيرد .

پتك : آهنكوب . ابزارى فولادى كه آهنگران ، بدان آهن را به منظور شكل دادن به آن كوبند . ابزارى كه بدان سنگ شكنند .