إرشاد القلوب ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١١٦

باب يازدهم توبه و شرايط آن

آنان را پذيرفت .

و براى توبه چهار شرط است :

1 - پشيمانى بدل 2 - تصميم بر اين كه برگشت بگناه را دوباره ترك نمايد 3 - اداى حقوق مردم هر حقى كه از مردم بعهدهء اوست .

4 - تمام اعضا هر عملى را انجام ميداده‌اند ترك نمايند .

توبهء نصوح توبه ايست كه توبه كننده دوباره برگشت بگناه نداشته باشد . و توبه كنندهء از گناه مانند كسى است كه گناهى نداشته و آن كه پافشارى بر گناه دارد و استغفار مىكند خودش را مسخره مىكند و شيطان هم او را مسخره مىكند و همانا مرد هر گاه بگويد پروردگارا از تو طلب آمرزش ميكنم و بسوى تو برميگردم و توبه مىنمايم بعد برگردد بعد باز طلب آمرزش و توبه كند باز برگردد تا چهار مرتبه در بار چهارم از دروغگويان شمرده مىشود و بعضى گفته خود صاحب و اختياردار خويشتن باش اختيار خويش را بدست ديگران مده تو كه خودت را در زندگيت ضايع ميكنى چگونه جانشينان خويش را بر ضايع كردن ملامت و نكوهش ميكنى .

حضرت امير المؤمنين عليه السّلام شنيد كه مردى ميگويد استغفر الله سپس فرمود : مادرت بعزايت بنشيند تو حد و اندازهء استغفار را ميدانى ؟

استغفار درجه و جايگاه عليين و بلندپايگانست و آن نامى است كه شش معنى دارد :

1 - پشيمانى بر افعال و كردار گذشته .