إرشاد القلوب ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٨
همگونى توكَّل با تلاش براى كسب روزى
همگونى توكَّل با تلاش براى كسب روزى
همگونى توكَّل با تلاش براى كسب روزى
بايد دانست كه جاى توكل دل است ، و حركت و تلاش و كسب معاش ، با توكَّل به خدا منافات ندارد ، زيرا خودش فرموده است :
* ( هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَكُلُوا مِنْ رِزْقِه وَإِلَيْه النُّشُورُ ) * ( 1 ) : او كسى است كه زمين را براى شما رام كرد ، بر شانه‌هاى آن راه برويد و از روزيهاى خداوند بخوريد ، و بازگشت و اجتماع همه به سوى اوست .
نقل است كه يك اعرابى داخل مسجد شد ، حضرت رسول صلَّى الله عليه و آله و سلم پرسيد : آيا شترت را بسته‌اى ( عقال ) ؟ عرض كرد : نه ، بلكه با توكَّل به خدا آن را رها كردم ، پيامبر صلَّى الله عليه و آله و سلم فرمود : اوّل آن را ببند و بعد به خدا توكَّل كن .
خداوند به پيغمبر صلَّى الله عليه و آله و سلم و اصحابش فرمود :
* ( خُذُوا حِذْرَكُمْ ، ) * ( 2 ) : شما سلاح خود را برگيريد ( و در مقابل دشمن موضع بگيريد ) .
پس اگر كسى به زبان بگويد : به خدا توكَّل كردم ، ولى در دل توجّهش به غير او باشد و يا به آنچه برايش خدا پيش آورده راضى نباشد ، دروغ گفته ، زيرا توكَّل ، تسليم محض در برابر خدا و بريدن از غير اوست .
لذا متوكَّل سه مرحله دارد : ( 3 ) بريدن از غير خدا ، و تسليم در برابر او و رضا به دادهء حقّ ، و با اين وصف ، دلش به وعدهء حق آرامش مىيابد و به تدبير او اكتفا مىكند ، و به فرمانش راضى مىگردد .
( 1 ) ملك / 15 ( 2 ) نساء / 70 ( 3 ) فللمتوكّل ثلاث درجات : الانقطاع الى اللَّه و التسليم اليه و الرّضا بقضائه .