مروج الذهب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠
362 ذكر ملوك روم پس از ظهور اسلام
بروزگار خلافت عثمان بن عفان رضى إله عنه پادشاه روم مورق پسر هرقل بود پس از او در خلافت على بن ابى طالب رضى إله عنه و روزگار معاوية بن ابى سفيان مورق پسر مورق پادشاهى روم داشت آنگاه پس از او قلفط بن مورق در بقيه روزگار معاويه پادشاهى داشت و ميان او با معاويه مكاتبه و مصالحه بود و كسى كه در ميانه رفت و آمد داشت فناق رومى غلام معاويه بود . معاويه وقتى بجنگ على بن ابى طالب رضى إله عنه ميرفت با پدر قلفط مورق بن مورق صلح كرده بود و او معاويه را بپادشاهى بشارت داده و گفته بود كه مسلمانان بر قتل خليفه خود عثمان هم سخن ميشوند آنگاه پادشاهى بمعاويه ميرسد در آن هنگام معاويه از طرف عثمان حاكم شام بود و اين حكايتى دراز است كه در كتاب اوسط آورده‌ايم و گفته‌ايم كه از علم مغيبات است كه ملوك روم از اسلاف خويش به ارث مىبرند . پادشاهى قلفط پسر مورق در اواخر روزگار معاويه و روزگار يزيد بن معاويه و روزگار معاويه بن يزيد و روزگار مروان بن حكم و آغاز روزگار عبد الملك مروان بود .
آنگاه لاون بن قلفط در روزگار عبد الملك بن مروان بپادشاهى رسيد و پادشاه بعد از او جيرون بن لاون بروزگار وليد بن عبد الملك و بروزگار سليما بن عبد الملك و خلافت عمر بن عبد العزيز بود آنگاه كار پادشاهى روم آشفته شد كه قضيه مسلمه بن عبد الملك رخ داد و مسلمانان به خشكى و دريا بجنگ ايشان برخاستند و روميان يكى از غير خاندان شاهى را كه اهل مرعش بود و جرجيس نام داشت پادشاه خود كردند و پادشاهيش نوزده سال بود و كار پادشاهى روم همچنان آشفته بود تا قسطنطنين بن اليون بروزگار خلافت ابو العباس سفاح و ابو جعفر منصور برادرش پادشاهى كرد آنگاه پس از او قسطنطنين بن اليوان پادشاه شد و چون سنش كم بود مادرش اريش شريك پادشاهى او شد و اين بروزگار هارون الرشيد بود آنگاه قسطنطنين بن اليون بمرد و چشمان مادرش را ميل كشيدند و حكايت آن دراز است پس از آن يعفور بن اسدراق بپادشاهى روم رسيد و ما بين او و رشيد نامه‌ها رفت