دره نادره ( تاريخ عصر نادرشاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٣

آيا كوكب لقب اين ميرزا مهدى خان است ؟

سخنى از مهدى باغبان‌باشى ، يا مهدى كوكب ( جدا از ميرزا مهدى خان مورد نظر ) در ميان نيست ، و از دو ميرزا مهدى خان منشى كه هر دو در عصر نادر و يا شاه سلطان حسين باشند نشانى ديده نشد .

ثانيا - منصبى كه در فرمان بميرزا مهدى خان محول شده ، نظارت باغها و عمارتهاى دار السلطنهء اصفهانست نه شغل باغبان‌باشيگرى ، و نظارت باغات . . . منصب است نه شغل ، و باصطلاح امروز محل حقوقى است كه براى گيرندهء فرمان تعيين مىشود ، و ممكن بود دارندهء منصب مادام‌العمر توجهى بموضوع كار خود نكند .

وقتى شيخ ابو القاسم رشتى مؤلف تحفهء ناصريه دربارهء محمد محسن ميرزا قاجار مىنويسد :

« از ديگر ملك‌زادگان بار و بازيافتگان دربار ممتاز ، و بمنصب جليل اميرآخورى سرافراز است »

معنى آن اين نيست كه اين شاهزاده هر روز صبح سطل به يك دست و قشو و جارو بدست ديگر به اصطبل شاهى مىرفته است . همچنين معنى نظارت بر باغات خاصه ، اين نيست كه ميرزا مهدى خان موظف بوده است آب‌پاش و قيچى برداشته گل آب دهد يا پشت بام‌ها را گل‌كارى كند .

ثالثا - در عبارت فرمان سخن از منشيگرى گيرندهء فرمان آمده است :

« عزت و سعادت همراه ميرزا مهدى خان متخلص به كوكب . . . كه بيت ضمير را به خامهء اخلاص نوشته . . . »

پس اين ميرزا مهدى خان ديگر ، كه صاحب قلمى او هنگام صدور اين فرمان مورد توجه شاه سلطان حسين بوده است كيست ؟ و در كدام كتاب ذكرى از او رفته است ؟

رابعا - اگر به يكى از منشيان يا رئيس دار الانشاء از طرف شاه منصبى اعطا شود و خود متن فرمان خويش را تهيه كرده به امضاء برساند ، نه دورى رخ مىدهد نه تسلسلى .