دره نادره ( تاريخ عصر نادرشاه ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٠

در بيان نهضت رايات همايون بجانب هرات خلد بنياد بعزم تأديب افاغنهء ابدالى

زين مىنهادند ، زين بر گاو نهاده « 1 » « كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ » « 2 » از موقف جدال منزعج « 3 » و باز ريش گاو « 4 » گشته در خاك باد صبا « 5 » تيغ آتشبار كين را آب داده رايت قرار افراختند . بامر و الا عسكر قيامت اثر در ساعت در محاذات ايشان خيام اقامت مطنّب « 6 » كرده به شقه‌گشايى ماهچهء لواى آسمان فرسا ، آثار « اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ » « 7 » ظاهر ساختند و باعلان مغاظت « 8 » و مغالظت « 9 » رعب « 10 » « إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ » « 11 » بر قلوب مخالفان انداختند . بمحض تهيّج « 12 » هيج « 13 » هيجا « 14 » ريحى [ 1 ] عاصف « 15 » و هبوه‌اى « 16 » قاصف « 17 » در اهتزاز درآمد كه از شدت آن ارض كروى هيئت گردباد و پست و بلند جهان صفت « سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَ الْبادِ » « 18 » پذيرفت ، و آسمان از عارضهء غبار عينين « 19 » نيّرين « 20 » را به فوطهء مشكى ظلمت فروبست ،

[ 1 ] - ط ، نو ريح . ( 1 ) - زين بر گاو نهادن ، روان شدن ( برهان ) . ( 2 ) - گويا آنان خرهاى وحشى رمنده بودند ( كه ) گريختند از شير ( آيهء 51 و 52 سورهء مدثر ) . ( 3 ) - از جاى بركنده ( ر ب ) . ( 4 ) - ابله ، طامع . ( برهان ) . ( 5 ) - موضعى است حوالى هرات ( حاشيهء يو ) و نام باد معروف ، مقابل دبور . ( 6 ) - طناب كشيده ( 7 ) - نزديك شد قيامت و شكافته شد ماه . ( آيهء 1 سورهء قمر ) . ( 8 ) - چنين است در نسخ و ظاهرا مغايظت ، بخشم آوردن . ( 9 ) - درشتى ، خشونت . ( 10 ) - ترس . ( 11 ) - همانا زلزلهء قيامت چيزيست بزرگ ( از آيهء 1 سورهء الحج ) . ( 12 ) - برانگيخته گرديدن ( ر ب ) ( 13 ) - باد ( از ر ب ) ( 14 ) - جنگ ( ر ب ) . ( 15 ) - ريح عاصف ، باد سخت ( ر ب ) . ( 16 ) - گرد و تيرگى ( ر ب ) . ( 17 ) - شكننده ( ر ب ) . ( 18 ) - يكسانست در آن ( مسجد الحرام ) مقيم و آينده ( غريب . زاير ) . ( از آيهء 25 سورهء الحج ) . ( 19 ) - تثنيهء عين ، دو چشم . ( 20 ) - آفتاب و ماه .