سفرنامه ميرزا ابو الحسن خان شيرازى ( ايلچى ) به روسيه ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

سفارت سرگوراوزلى به ايران

شايد بين دولتين صلح برقرار گردد بالاخره از فرمانفرماى گرجستان جواب مراسلات ما رسيد كه اطلاع ميداد عازم سرحدات ايران مىباشد تا در قرارداد صلح مذاكره كند .

بنابراين وزير مختار انگليس در هفتم سپتامبر 1812 به سمت اردوى عباس ميرزا حركت نمود . تا با عباس ميرزا ملاقات كند . در اثر اين ملاقات شاهزاده حاضر شد فرمانفرماى كل گرجستان را در آق‌تپه ملاقات نمايد » « 1 » محمود محمود مىنويسد : « دو روز بعد وزير مختار با همراهان خود بديدن نايب السلطنه رفت ، نايب السلطنه با يك احترام خاصى وزير مختار را پذيرفت . » « 1 » موريه دربارهء ملاقات عباس ميرزا و نمايندهء دولت روس آورده است كه « چند روزى در خدمت عباس ميرزا مانديم . . . تا اينكه در 22 سپتامبر 1812 يك ژنرال از طرف فرمانفرماى كل گرجستان وارد شد كه قرار ملاقات را بين فرمانده كل روس و عباس ميرزا براى تعيين شرايط صلح بدهد . موضوع در سرزمين تعيين محل ملاقات بود عباس ميرزا اظهار مىنمود به‌موجب فرمان شاه مجاز نيست از محلى كه فعلا متوقف است حركت كند . و قرار ملاقات بايد در اينجا باشد . نمايندهء روس اظهار مىكرد نظر به اهميت مقام نايب السلطنه فرماندهى كل روس حاضر است از رود ارس عبور نموده يك ميدان [ يك ورست ] را هم اين طرف رود بيايد و در آنجا با نايب السلطنه ملاقات كند و غير از اين دستور ندارد عمل كند .

نمايندهء روس پس از چند روز توقف بدون اخذ نتيجه به روسيه مراجعت نمود ولى قبل از حركت بطور رسمى از شاهزاده عباس ميرزا ملاقات نمود .

اين ملاقات براى شاهزاده عباس ميرزا خيلى گران آمد . چونكه نمايندهء روس آداب و رسوم دربار ايران را رعايت ننمود با اينكه وزير مختار انگليس قبلا اين ترتيبات را به او تذكر داده ، ولى ژنرال روس اظهار كرد او همانطور كه به حضور امپراطور خود ميرود ، با همان وضع و لباس نيز به حضور عباس ميرزا خواهد رفت .

ايرانيها با كفش روى فرش رفتن را خيلى بد مىدانند ، اين ژنرال علاوه‌بر اينكه اين آداب را رعايت نكرد در حضور شاهزاده هم بدون اجازه نشست . همين كه ژنرال از اطاق بيرون رفت ، شاهزاده حكم كرد ريئس تشريفات را حاضر نموده ، به چوب بستند . زيراكه شاهزاده از رفتار ژنرال روس خيلى غضبناك شده بود . . . وقتى كه ژنرال روس مراجعت نمود و به اين وسيله نتوانست ترتيب ملاقات بين شاهزاده عباس ميرزا و فرماندهء كل قشون روس را بدهد آن وقت قرار شد نمايندگان طرفين در محل اصلاندوز ملاقات نمايند . ميرزا ابو القاسم قائم‌مقام از طرف ايران نماينده معين گرديد و قرار شد موريه با فرمانده كل قشون روس ملاقات نموده به‌اتفاق نمايندهء روس براى مذاكرهء صلح به ميعادگاه مراجعت كنند .

در چهارم اكتبر 1812 موريه با همراهان خود از آق‌تپه حركت نمود در اصلاندوز عده‌اى از همراهان ايرانى را گذاشته با صندوقدار ارمنى و يك نوكر انگليسى و عدهء سواران توپخانه و دو سه نفر ايرانى به طرف اردوى روسها حركت نمودند .

چون به كنار رود ارس رسيدند يك قايق در آنجا انتظار داشت كه حضرات را به

( 1 ) - همان كتاب ص 115 .