كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٢
فصل [ 4 ] توضيح بيشترى در بيان اين مطلب
توضيح
هرگز مپندار لذت انشراح صدرى كه از حل شبهات و گشوده شدن معضلات به عارف دست مىدهد ، و انبساطى كه روح او هنگام فتوح در باغها و بستانهاى معرفت پيدا مىكند كمتر از لذت كسى است كه وارد بهشت شده و به لذت شكم و فرج مىپردازد .
چگونه ايندو همسان توانند بود درحالىكه همينجا ما عارفانى را مىبينيم كه راحتى و لذت آنان - هنگام بازگشتن درهاى معارف بطورى كه او را توان نظر به ملكوت آسمانها و زمين پيدا شود و جلال خالق را ببيند - بيش از رغبتشان به خوراك و ديگر امور جنسى است .
و چرا آن لذت برتر ازين نباشد درحالىكه عارف در فردوس اعلى همراه ملائكه است و مىدانيم كه ملائكه را لذت خوردن و آشاميدن و امور جنسى نيست ، و توان گفت كه حتى لذت‌گيرى حيوانات از امور جنسى و خوردن و آشاميدن بيش از انسان است .
چه گمراه و دون همتى اگر مىپندارى انباز بودن با حيوانات در لذاتشان براى انسان سزاوارتر از شريك شدن با ملاء اعلى در خوشى و سرورشان به مطالعه‌ى حضرت ربوبى است ، آرى « قدر هركس به قدر همت اوست » .
شگفتا ! كه بازىهاى شيطانت فراگرفته و به مرتبتى پست خوشحالت كرده و به متاعى اندك و مغشوش مشغولت داشته است ، تا در برابر لذت نظر بر جلال و جمال حضرت ربوبى - با همه‌ى درخشش و به روزى كه دارد - به لذتهاى حيوانى بسنده كرده‌اى .
نور او آشكارتر از آنست كه پىجوئى شود و بارزتر از آن‌كه پنهان ماند ، و پس از تزكيه دلها چيزى جز شدت درخشش آن و ضعف ديدگان بينندگان جلودار غرقه شدن در نور اين جمال نتواند بود .
و تو اى فرومايه مسكين بىسرمايه ! كه با فكر كوتاه و طبع دون پايه و كودك‌مآب خود بر بزرگ‌مردان و عرفاى كامل مىخندى ، و كسانى را كه به