كسر أصنام الجاهلية ( عرفان و عارف نمايان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦
مقدمه ذكر نكاتى كه براى شناخت افراد لازم است
براى درك اين سخن مطلب را با ذكر مثالى توضيح مىدهيم :
نفس انسانى در درك مطالب حق و حقايق اشياء چون آينه‌اى است كه در برابر صور معلومات قرار گرفته است و علت ديده نشدن صورت در آينه پنج چيز است :
1 - آينه هنوز به صورت كامل خود در نيامده باشد ، مثلا موادى كه با آن آينه توان ساخت فراهم شده ولى هنوز آينه ساخته نشده است .
2 - گو اين‌كه آينه ساخته شده ولى چركين و زنگ‌زده و غبار گرفته است .
3 - آينه را به جهتى كه صورت مورد نظر آنجاست نگرفته‌ايم ، مثلا شىء موردنظر پشت آينه قرار دارد .
4 - ميان آينه و آن شىء چيزى - مثلا پرده‌اى - حايل است .
5 - اصولا جهتى را كه شىء مورد توجه در آنسوست نمىدانيم تا آينه را بدانسو قرار دهيم .
نظير همين پنج امر در مورد گوهر نفس آدمى كه چون آينه‌اى آمادگى تجلّى صورت حقيقت حق را در خود دارد وجود تواند داشت :
اول - هنوز ذات نفس ناقص است - چون نفوس كودكان و ابلهان - كه صور معلومات در آن تجلى نتواند كرد چون نفس هنوز كيفيت كامل خود را نيافته است و كمبود دارد و هنوز از مرحله قوه بفعل نرسيده و رياضتها و مجاهدتهاى فكرى و عملى و دينى و عقلى را انجام نداده است .
اين مطلب در مقابله با مثال مذكور چون فراهم آوردن مواد اوليه قبل از ساختن آينه است .
دوم - رويه‌ى قلب را چركها و كدورتهاى گناهان و زيادى شهوتها و