جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى ) — الصفحة ١٣٥
فصل ششم سابقه تاريخى سيراف
پيش از ساسانى بدست نيامده ، جاى ترديد باقى نمىماند كه سيراف در زمان شاهنشاهى ساسانيان بنيان نهاده شده است . بنابراين گورستان آن هم نمىتواند ما قبل تاريخى باشد .
بررسى گورستان از نظر زمان شايد موضوع را روشن كند :
وجود چنين گورستان وسيع و منظم و حساب شده‌اى مستلزم وجود يك شهر پرجمعيت و ثروتمند است . سيراف در چه زمانى چنين شرايطى را دارا بوده است ؟
پاسخ اين پرسش بسيار روشن است . نخستين سده‌هاى هجرى . بندها ، جدولها ، آبروها ، مخازن و چاههاى حفر شده در سنگ كه با نهايت دقت ايجاد گرديده است .
انتقال آب با روش بسيار پيشرفته ، و به كار گرفتن ساروج در اين شبكه براى جلوگيرى از اتلاف آب ، همه نشانميدهد كه اين شبكه آبرسانى مربوط بروزگار آبادانى سيراف در سده‌هاى نخستين هجرى است .
اين شبكه بيشتر براى استفاده از آبهاى باران ، و سيلابها و گردآورى آنها براى مصارف غير آشاميدنى بوده ، و گرنه چنان كه جغرافيانويسان نوشته‌اند مردم سيراف آب آشاميدنى را از جم تهيه ميكردند و يا از چاههاى حفر شده بدست ميآوردند .
بدين‌سان ميتوان نتيجه گرفت كه شبكه آبرسانى هنگامى پديد آمده است كه گورستان بزرگ كاملا به صورت فعلى گسترده نبوده ، و گرنه چگونه ميتوان گمان برد كه اين گورستان وجود داشته و شبكه آبرسانى و گردآورى آب در گورستان كه چون لانه زنبور است ايجاد كرده‌اند .
فشردگى گورها و ايجاد آنها در صخره‌ها بلند نشاندهنده اين كيفيت است .
بنابراين بايد نتيجه گرفت كه در آغاز آبادانى و رونق سيراف چنين گورستانى وجود نداشته ، بلكه اين گورستان بمرور وجود آمده است . نظم دقيق موجود در ويرانه‌هاى گورستان ، و دقت در كندن گورهاى منظم و هندسى ،