كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهاء الدين محمد العاملي ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٥

[ شعب فلسفه جديد ]

جزئى كه در جوف آن افلاك كلى قرار دارند مجموعاً 24 فلك مىشود .

افلاك نه گانه كلى عبارتند از :

اول - فلك الافلاك كه آن را فلك اطلس و فلك اعظم هم گويند و در لسان شرع از آن بعرش تعبير شده است .

دوم - فلك ثوابت كه در لسان شرع بكرسى تعبير شده است .

سوم - فلك زحل .

چهارم - فلك مشترى .

پنجم - فلك مريخ .

ششم - فلك شمس .

هفتم - فلك زهره .

هشتم - فلك عطارد .

نهم - فلك قمر كه در تحت افلاك و فوق عناصر واقع شده است .

از خواص فلك يكى اينستكه در آن كون و فساد و خفت و ثقل موجود نيست و ديگر آنكه متحرك است بحركات مستدير و حركت آن شوقى و عشقى است .

* * *

بطور خلاصه فلسفه عبارتست از بررسىهاى عقلانى و پى در پى در مورد كشف دلائل و علل عالم طبيعت و مسائل جهان و درك حقيقت بطور كلى .

بررسى و تحقيق مسائل خصوصى شعب مختلف علوم را تشكيل ميدهد .

در اين صورت فلسفه همانطور كه مادر علوم است اكنون نيز دنباله‌ى علوم بوده و با دانشها بطور كلى منطبق مىشود .

از نظر فلاسفه‌ى قديم فلسفه بر دو شعبه است .

كه شامل حكمت الهى و حكمت رياضى و حكمت طبيعى است .

كه شامل تدبير منزل و سياست مدن و تهذيب اخلاق مىباشد .

از نظر فلاسفه‌ى جديد فلسفه بر ده شعبه است .

اول - فلسفه‌ى متافيزيك .

دوم - فلسفه‌ى روانشناسى .

سوم - فلسفه‌ى تربيتى .

چهارم - فلسفه‌ى اخلاقى .

پنجم - فلسفه‌ى اجتماعى .

ششم - فلسفه‌ى اقتصادى .

هفتم - فلسفه‌ى علمى .

هشتم - فلسفه‌ى مذهبى .

نهم - فلسفه زيباشناسى .

دهم - فلسفه‌ى سياسى .