تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٤
خلافت هارون الرشيد
و از فصحا و دانشمندان و كريمان ايشان بود ، وى در مدّت خلافت خود جز سالى چند پيوسته يك سال به حجّ مىرفت ، و يك سال به جنگ با دشمنان دين مىپرداخت .
گويند رشيد در هر روز صد ركعت نماز مىگزارد . نيز وى سالى پياده به مكّه رفت ، حال آنكه هيچيك از خلفا چنين كارى نكرده بودند . رشيد هر گاه به حجّ مىرفت صد نفر از فقها با فرزندانشان همراه وى مىرفتند ، و هر گاه به حجّ نمىرفت سىصد نفر را با هزينهء كافى و لباس آبرومند از جانب خود به حجّ مىفرستاد .
هارون الرّشيد در رفتار خود به منصور شباهت داشت جز در بذل مال ، زيرا ديده نشده كه خليفه‌اى در بذل و بخشش مال سخىتر از هارون الرّشيد باشد . همچنين هيچگاه نيكى كسى نزد وى بىپاداش نمىماند و به تأخير نمىافتاد .
هارون الرّشيد شعر و شاعران را دوست مىداشت ، و همواره به ادبا و فقها توجّه داشت ، و جدال در دين را ناپسند مىدانست ، و از مدح به خصوص از زبان شاعرى فصيح خوشش مىآمد ، و عطاى بسيار در مقابل آن مىبخشيد . اصمعى گويد : زمانى هارون الرشيد طعامى ترتيب داد و مجلس خود را آراست و ابو العتاهيهء شاعر را فرا خوانده به دو گفت : اين نعمتى را كه اكنون در دنيا از آن بهره‌منديم براى ما وصف كن . ابو العتاهيه گفت :
عش ما بدا لك سالما * فى ظلّ شاهقة القصور
« تا مىتوانى در سايهء اين كاخ‌هاى بلند بىگزند زيست كن » . رشيد گفت :
احسنت ، ديگر چه ؟ ابو العتاهيه گفت :
يسعى عليك بما اشتهي * ت لدى الرّواح او البكور
« هر چه بخواهى در آماده كردن آن صبح و شام برايت كوشش مىكنند » .