جامع التواريخ ( تاريخ آل سلچوق ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢١

چهاردهم السلطان الاعظم ركن الدّنيا و الدّين ابو طالب طغرل بن ارسلان بن طغرل بن محمّد بن ملكشاه بن الپ‌ارسلان محمّد بن داود بن ميكائيل بن سلچوق كه آخرين سلچوقيان بود رحمهم اللّه تعالى

ايشان اعتماد بر عون حق تعالى كرد ، و به قوّت بازوى كامگار كه داشت به مدّت يك ماه دو تاختن كرد يكى به پارس و ديگرى به آذربيجان ، و ملك دو اقليم به اندك روزگارى مستخلص كرد ، و دو ملك طامع را به ملازمت و نشستن قلاع قانع كرد بىمنّت و معاونت امراى اطراف ، و هواخواهان دولت لا جرم چون بديدند كه دولت متابع تيغ او است ، و اقبال ملازم ركاب او و جهان مسخّر فرمان او ، از روى عجز سر بر خطّ بندگى نهادند ، و پاى بر جادّهء اخلاص و وفا ثابت گردانيدند .

و بعد از ظفر و نصرت بر بلاد و قمع و قهر اضداد هيچ شخص را در آن فتور دوهوايى مؤاخذت نفرمود ، و چنان كه از طينت و عنصر لطيف و حسن اخلاق او سزد همگنان را بنواخت ، و به زيادتى نان‌پاره و اقطاع مخصوص گردانيد ، و شعار استشعار از روى كار ايشان برداشت ، تا جمله در مشرع عذب و مرتع خصب ايمن و آسوده مىباشند ، و دوام دولت و شمول نعمت او از خداى تعالى مىخواهند . از فرط اين معدلت و فيض اين عاطفت آن تقاضا مىكنند ، كه تا نه بس روزگار تمامى اقاليم جهان در تحت فرمان و ضبط بندگان سلطان اعظم آيد . خاصّه كه هرروز اين سلطان جمشيدفرّ حيدردل تهمتن‌تن حاتم‌كف كه دولتش به دوام مقرون باد ، و زندگانى به كام دل موصول ، بر وى اثرى از آثار سلطنت و جهاندارى پديد مىآيد ، و رشدى از خصايص پادشاهى ظاهر مىگردد ، و امارت جهاندارى بر صفحات ناصيهء او معيّن مىشود ، و اميد بندگان و امراى دولت در ايّام سلطنت او به غبطت استدامت مىپيوندد . چه هيچ پادشاه را از پدران و جدّان او اين خصايص جمع نبوده است ، و اين ممالك به ارث به ايشان نرسيده كه به دو رسيد .

اميد است به فضل حق تعالى كه با اين كمال عقل و وفور علم و شمول حكم و نشر عدل و تيقّظ و تحفّظ از مصالح بلاد و عفّت نفس شريف و علماء دوستى و مداومت بر خطّ و بلاغت و چابك‌سوارى و نيزه‌دارى و هنرها و