چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٠
باب هفتم [ در اشارت اجمالى به برخى از آثار ماديه و مآثر حسيه ]
و ديگر احداث باغ و عمارت يافت‌آباد است از قراى غار رى كه در سمت غربى طهران واقع شده .
و ديگر باغ و عمارت اقدسيه است كه در طرف شرقى قصر صاحبقرانيه افتاده .
چون بعضى از آثار عاليه را نام برديم و تعظيما به تقديم آنها اقدام كرديم ، اينك به تعداد كليهء مصاديق اين عنوان سابع از خطير و يسير بپردازيم و ضمنا تواريخ آغاز و يا انجام برخى از آن آثار مؤسسهء مذكوره و مبانى مقدسهء مشهوره را نيز معين سازيم .
بنياد و تأسيس قلاع در الهاك و زيدر و ساير معابر و مظان تركتازى طوايف تركمان و مسكون و داير ساختن آنها و برگماشتن مستحفظين از تفنگچى و غيره سنهء هزار و دويست و شصت و هفت از هجرت ، سال چهارم قمرى از جلوس همايون .
عمارت و تجديد قلعهء ارگ جديد دار الخلافهء طهران كه اصلا از عهد زنديه است به معمارى عبد الله خان معمارباشى سنهء هزار و دويست و شصت و هفت از هجرت ، سال چهارم قمرى از جلوس همايون .
سد سديد سيل‌بند دار السلطنهء قزوين در تاريخ مذكور .
اجراء نهر آبى بزرگ كه از رودخانهء كرج تا دار الخلافهء طهران حفر كرده و از بالاى باغ نگارستان وارد شهر مىگرديد ، سنهء هزار و دويست و شصت و هفت از هجرت ، سال چهارم از جلوس همايون .
تحجير و سنگچين كردن معابر نافذه و شوارع عامهء شهردار السلطنهء تبريز در ايالت نواب حمزه ميرزا حشمة الدوله در تاريخ مزبور .
تعمير ابنيهء ديوانى اصفهان سال مسافرت موكب همايونى به اصفهان كه تاريخ مذكور است .
اجراء آب قلعهء نه گنبد و حسين‌آباد در راه يزد كه دزدگاه بود به دست نائب الحكومهء يزد شيخعلى خان ، سنهء هزار و دويست و شصت و هفت از هجرت ، سال چهارم جلوس همايون .
مرمت عمارات ديوانى بروجرد با باغ شاه در سفر اصفهان كه تاريخ مذكور است .
تجديد قلعهء خواجه نفس در سرحد استرآباد در اين تاريخ مذكور .
و بستن بند گرگان هردو به دست محمد ولى خان بيگلربيگى استرآباد به تاريخ سابق .
تسويه و تصفيهء شوارع و معابر دار الخلافه در تاريخ مذكور .
شوسه كردن كوچهاى ارگ مباركه براى حركت كالسكه به تاريخ قبل .
بنياد انبار آبى بسيار بزرگ در نارين قلعهء يزد ، بتاريخ سابق .
بناى سراى امير نظام ميرزا تقى خان اتابك اعظم در دار الخلافه مشتمل بر سيصد و سى و شش حجره كه به سراى اتابكيه موسوم گرديد ، در تاريخ مذكور .