چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥
[ خطبة كتاب ]
باب دوازدهم در القاب و عناوينى كه در مدت اين چهل سال از شاهنشاهى غير متناهى اعليحضرت اقدس ظل اللهى خلد الله ملكه خدم و خول دولت ايران از جانب ديوان داشته‌اند ،
باب سيزدهم در احتجاج بر ترقى خراج ايران به مقايسهء ماليهء اول دولت عليه به سال چهلم از سلطنت ابديه ،
باب چهاردهم در ملوك معاصرين كه مقارن جلوس اين پادشاه فرمان مىگزارده‌اند و يا در همين سال چهلم شمسى حكم مىرانند ، خواه خداوندان سلطنت بالاشتراط « 1 » و الاستبداد و خواه صاحبان رياسة الجمهور على سبيل الانتخاب و الانتقاد ،
باب پانزدهم در ايلچيان چهل ساله كه از داخله به خارجه و يا از خارجه به داخله رفته و يا آمده‌اند ، خواه وزراء مختار ، خواه سفراء كبار و بر سبيل استطراد ، به اسامى برخى از شارژدافران و سفيران فوق العاده نيز اشارت خواهد نمود ،
باب شانزدهم در اجمالى از حوادث عمدهء عالم و سوانح عظيمهء دنيا كه مقارن اتفاق افتاده است با امتداد اين اربعين از سنين سلطنت ابد قرين متع الله العالمين بمد ظلالها و بارك فى نفوذها و نفوسها و اموالها .
همانا كسانى كه مرضى در دل و عيبى در آب و گل ندارند و كتب جامعهء اخبار قرون خاليه و احوال ملوك ماضيه را تتبع و استقراء كرده و تصفح و استقصاء نموده‌اند مىدانند كه بر اين سياق كتاب در حق هيچيك از پادشاهان ذيشان مالك رقاب ننگاشته‌اند و اين‌گونه يادگار از هيچ روزگار نگذاشته‌اند ، كم ترك الاول للاخر ،
( 1 ) . مقصود سلطنت مشروطه است و ظاهرا قديم‌ترين منبعى است كه به اين ترتيب از اين نوع حكومت ياد شده است با قيد « شرط » . بنابرين آن عقيده كه لفظ مشروطه را از « شارت » ( Charte ) گرفته‌اند بىمأخذست ( ا . ا . )