چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤
منع اكيد از استبداد حكام
كتاب مآثر السلطان و مطلع الشمس نيز از اجزاء رئيسه و مجلدات عمدهء مرآت البلدان است .
* نامهء دانشوران ناصرى در تراجم احوال علماء اسلام تأليف مجمع دار التأليف كه بعد از عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه به مراقبت بندهء نگارنده اعتماد السلطنه حوالت افتاده است .
* منتظم ناصرى فهرست جميع اخبار تواريخ تقاسيم خمسهء كرهء ارض و آن اول تاريخ عمومى عالم است به زبان فارسى ، مرتبا على السنين الهجرية و الميلادية .
* كتب هندسهء وسطى و علياى معتمد الخاقان ميرزا نظام الدين كاشانى مهندس الممالك كه از روى كتب معتبرهء صناديد اساتيد ممالك اروپا به فارسى ترجمانى كرده است .
حقا كه زحمت فوق العاده كشيده و خدمت زايد الوصف نموده است . دريغا كه اين كتابهاى هندسه تاكنون به طبع نرسيده .
* كتاب هيئت جديد معتمد السلطان استاد الاساتيد حاج ميرزا عبد الغفار اصفهانى نجم الملك كه هم از روى كتب معتبرهء اوروپاويه به لغت پارسيه مترجم داشته است .
* كتب حسابيهء جناب مشاراليه كه بعضى بطبع رسيده .
* كتب كيمياويه كه مقرب الخاقان ميرزا كاظم مشهور بشيمى محلاتى ترجمه نموده .
* عقد اللئالى در علم تاريخ مخصوص اخبار و وقايع و آثار و بدايع اين عهد تأليف مرحوم آقا محمد ابراهيم نواب بدايعنگار دولت جاويد آيت .
اذن رجال دولت عليه
اذن رجال دولت عليه
در تحصيل نشانهاى ساير دول دنيا و اجازهء استعمال آنها كه در تاريخ تأليف اين كتاب گروهى انبوه از نوكرهاى معتبر اين پادشاه حسب الترخيص به انواع نشانهاى ساير دول متحابهء اين دولت قامت قابليت و پيكر شأن و رتبت خويش را آراستهاند .
و هكذا اعيان و اركان ساير دول به نشانهاى اين دولت افتخار و اعتبار دارند .
و اين رسم اهداء و اعطاء امتيازات ما بين دولت عليه ايران با ساير دول عالم در اين عهد ابد توأم رواج كلى يافته و شيوع تام پذيرفته است .
شروع در ارسال و انفاذ امتعهء ممالك محروسهء ايران
شروع در ارسال و انفاذ امتعهء ممالك محروسهء ايران
از جانب كارگزاران دولت عليه به اكسپوزيسيونهاى منعقده در دول خارجه .
منع اكيد از استبداد حكام
منع اكيد از استبداد حكام
در سياست مقصرين در زمانهاى گذشته ولات و مباشرين حكومتها خود در قصاص قاتلين و قطع اطراف سارقين و مجازات اشرار به بريدن گوش و دماغ و امثالها مختار بودند و از دولت اذن مخصوص در هرماده تحصيل نمودن لازم نمىدانستند .
اين معنى بر خاطر معدلت مظاهر شاهنشاهى بسيار ناگوار آمد ، لهذا در سال يكهزار و دويست و هشتاد و هشت هجرى مطابق سال بيست و پنجم قمرى از جلوس همايون يرليغ سخت بر عهدهء همهء حكام بلاد ايران از ولات بزرگ و مباشرين جزء