چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٣
تأليفات دولتى
تملك كشتى آتشى
تملك كشتى آتشى
همانا دولت عليهء ايران تا اين دوران هيچ‌وقت غراب دودى و جهاز بخارى نداشته است . اكنون از سالى چند مىباشد كه هم در بحر خزر كشتى آتشى دارد و هم در خليج فارس .
و از اينوقت كه مالك مركبهاى نارى در اين دو دريا شده است عنوان وزارت بحريه به هم رسانيده و اين مقام در تاريخ تبييض مسودات اين كتاب مستطاب با جناب جلالتمآب حاج شيخ محسن خان سفير كبير مقيم دار السعادهء اسلامبول تفويض گرديده .
رواج رسم سفرنامه‌نويسى
رواج رسم سفرنامه‌نويسى
اين كار پسنديدهء ستوده را اعليحضرت اقدس همايونى خود ترويج فرموده در اين عصر جديد از افاضل اهالى ايران كمتر كسى است كه مسافر باشد و رحلهء نافع ننويسد و همگان در اين سيرهء سنيه به ذات اقدس شاهنشاهى اقتدا مىكنند و تأسى مىورزند .
ضبط روزنامهء احوال سعادت اشتمال همايونى
ضبط روزنامهء احوال سعادت اشتمال همايونى
اين پادشاه ارواح العالمين فداه از تاريخ جلوس بر سرير سلطنت جاويد مأنوس جميع اخبار و آثار و وقايع و ماجريات عهد همايون تاكنون از زندگانى شخصى و امور دولتى و مطالب سياسى و پليتيكى و غيرها همه را به قلم مبارك و يمين عاليه در چندين مجلد برنگاشته و در عداد نفايس مخزونات موزهء مباركه بگذاشته است . « 1 »
عشاق علم و دانش و خداوندان بصيرت و بينش مىدانند كه مطويات آن چند مجلد مخلد از جميع آن اشياء ثمينه و نوادر عتيقه فى الحقيقه گرامىتر است .
انتخابات ذات اقدس همايونى
انتخابات ذات اقدس همايونى
از مثنوى مولوى و ديوان خواجه و كليات شيخ كه بعضى به طبع رسيده . « 1 »
تأليفات دولتى
تأليفات دولتى
كتبى كه علماء و فضلاء در انواع فنون و صناعات به اسم مبارك اين پادشاه خاطرآگاه دانش‌گستر هنرپرور ساخته‌اند از حد احصاء خارج است .
از آن جمله اين چند كتاب بزرگوار بالخصوص بر طبق مشيت شاهنشاهانهء اين شهريار جمع و تأليف گرديده .
* ناسخ التواريخ تأليف سپهر بزرگ كاشانى از عهد شاه مرحوم محمد شاه شروع شده است ولى اكثر مجلداتش از آثار اين دولت به‌شمار مىآيد .
* تكملهء روضة الصفاء كه به دست رضا قلى خان امير الشعراء سرانجام يافت .
* مرآت البلدان ناصرى در جغرافى ايران و تاريخ غالب ديار آن از تأليفات بندهء نگارنده محمد حسن اعتماد السلطنه خلف مرحوم حاج على خان اعتماد السلطنه و
( 1 ) - درين باب به توضيحات مراجعه شود .