چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٣
ايجاد كمپانى ترياك در اصفهان
ديگر دولتى را نيز چون اهميتى معتدبها بهم رسيد و از اتساع رقعه و ضخامت حجم و كثرت انشعابات و توفر فوائد و عوائد عظمتى فوق المعهود پديد آمد ارادهء ملوكانه جمله را به سمت وزارت متسم داشت و به رسوم اين عنوان عالى مرتسم فرمود ، از اين قبيل است :
- ايجاد رياست عظماى دار الشوراى كبرى
- و ايجاد وزارت تجارت
- و ايجاد وزارت دربار اعظم
- و ايجاد وزارت فوائد عامه
- و ايجاد وزارت پست ممالك محروسه
- و ايجاد وزارت امور دول خارجه
- و ايجاد وزارت وظايف و اوقاف
- و ايجاد وزارت رسائل خاصه
- و ايجاد وزارت خالصهء ديوان
- و ايجاد وزارت فلاحت و زراعت
- و ايجاد وزارت بحريه
- و ايجاد وزارت حرمخانه
- و ايجاد وزارت قورخانهء مباركه
- و ايجاد وزارت نظام
- و ايجاد وزارت تلگراف
- و ايجاد وزارت بقاياى حكام
- و ايجاد وزارت صنايع
- و ايجاد وزارت معادن
- و ايجاد وزارت انطباعات ممالك محروسه
شيوع كلاه ماهوت مشكى
شيوع كلاه ماهوت مشكى
كه در كمال ظرافت و لطافت در همهء ايران دوخته مىشود و چون كم‌خرج بالانشين است تمام ملت به قبول تام تلقى كرده‌اند .
انتشار زراعت خشخاش
انتشار زراعت خشخاش
در غالب بلاد محروسهء ايران به حدى كه امروز ترياك مال التجاره بسيار معتبرى است و ترياك ايران را به هند و چين و فرنگ همه‌جا حمل مىدهند و يك شعبهء بزرگ از سرچشمهء ثروت اهالى است .
و ايران سم صرف سيم و زر خويش در زخارف خارجه را ترياقى از اين نافع‌تر ندارد ، چه يك قسمت عظمى از نقدينهء ايران زمين را كه همه ساله دربهاى امتعهء خارجه به ممالك اجنبيه مىرود تجارت ترياك ديگر باره به اين خاك عود مىدهد كه ، العود احمد .
* تربيت زرع تخم پنبهء آمريكا در ايران .
ايجاد كمپانى ترياك در اصفهان
ايجاد كمپانى ترياك در اصفهان
چون در اين جنس از مال التجارهء ايران اهميتى به هم رسيد و استعداد اعتناء و اعتداد به هم رسانيد دفع و صمت دسيس و سد طريق اغتشاش و تدليس را مقرر گرديد كه مقرب الخاقان آقا محمد مهدى ارباب اصفهانى جمعيتى از كبار تجار به سمت « كمپانى » تشكيل دهد تا ملاحظات لازمهء اين متاع در تحت مراقبت آن اجماع قرار گيرد