چهل سال تاريخ ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٢
فهرس ابنيه و آثار و انشاءآت و تجديدات كه مخصوصا به سعى جميل اعتماد السلطنهء ماضى والد مؤلف عليه الرحمه به ظهور رسيده است :
هزار و سيصد و يك .
احداث مهمانخانهاى راه شوسه قم ، فى التاريخ .
بنائى توپخانهء جديد بوشهر كه در تاريخ مذكور انجام گرفت .
قشلهاى متعدد از سر پل ذهاب « 1 » تا قصر شيرين در سنهء مذكوره .
تعميرات باغ ارگ سمنان ، فى التاريخ .
صفه‌سازى و نرده‌بندى منارهء خسروجرد خراسان ، فى التاريخ .
احداث پل جديد بر سر رود ساوه مشهور به قره‌چاى به همت جناب مستطاب اجل امين السلطان ثانى و در اين شعر ماده تاريخ خود از شخص جناب مستطاب معظم‌له است كه مقرب الحضرة ميرزا صادق فراهانى آن را در اشعار خود تضمين كرده و گفته :
به تاريخش چنين فرمود قدسى * پل شاهى صراطا مستقيما
و قدسى تخلص جناب مستطاب مشار اليه انعم الله بفضله عليه است .
احداث پل مخصوص بر سر رودخانهء شور راه قم كه در جادهء جديد بدل پل مرحوم حاجى ميرزا بيك است به همت جناب مستطاب امين السلطان ثانى دام توفيقه .
مادهء تاريخ اين پل را مقرب الحضرة ميرزا صادق فراهانى چنين گفته كه :
آصف اسعد امين سلطان نهاد * بر دل درياى آب اين كوه سنگ
مرمت و اصلاح سد دار الايمان قم متصل به بارهء شهر ، در سال هزار و سيصد و چهار .
تعمير ابنيه و اصلاح نقاشى صورت صف سلام عمارات ديوانى قم ، در يكهزار و سيصد و دو از هجرت .
ابنيه و عمارات واقعه در قصبهء كن از قراى مشهورهء معتبرهء دار الخلافه و آثار مذكوره از عظايم مبانى و ضخايم يادگارهاى جاودانى است كه در اين عهد سعد برپا گرديده و انشاء شده است .
عزيمت بستن سد اهواز كه در تاريخ تبييض مسودات اين تأليف مبارك جنابان جلالت‌مآبان آقا رضا ناظم خلوت و ميرزا عبد الغفار نجم الملك براى اين كار به عربستان ايران رفته‌اند .
بناى قلعهء مريوان كردستان كه از اجلهء آثار اين دولت است به مباشرى مرحوم حاج فرهاد ميرزا معتمد الدوله اعلى الله مقامه .
تجديد چند چشمه از پل مشهور به سى و سه چشمه كه بر روى رود زنده‌رود است ، در سنهء هزار و سيصد و يك از هجرت .
تعمير قورخانهءكلات ، فى التاريخ .
احياء قرى و مزارع و ضياع بلوك جام و باخرز و سرخس و زورآباد و غيره به اقدام و اهتمام ميرزا عبد الوهاب خان آصف الدوله ، فى التاريخ .
مرمت اصطبل مباركه اسبهاى قورخانه در نهاو ، به تاريخ مذكور .
احداث قلعهء سرتك در ميان كاله در مازندران كه از عظايم آثار است ، به تاريخ مزبور .
( 1 ) - اصل : ذهاب