صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٧

فرمان شاه طهماسب در مسجد مير عماد كاشان

خواهد گشت . « 1 »

مانند اين فرمان در مساجد ديگرى هم در شهرهاى مهم بوده است . از جمله در مسجد جامع اصفهان ، بخشى از فرمان طهماسب برجاىمانده كه اشاره به توبهء نصوح او بعد از سفر به مشهد امام رضا عليه السلام دارد ؛ اما متأسفانه توضيحات از ميان رفته است . در بخش برجاىمانده ، آمده است :

به حمد الله و حسن توفيقه كه به تأييد مسند صدرنشين معزّ الله اوليائه و مذلّ اعدائه لوامع سرّ مكتوم و رمز مكنون مضمون « وَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَ وَ يُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ » « 2 » از مشرق خاطر انور اعلى حضرت شاه عالم‌پناه ظلّ الله ابو المظفر شاه طهماسب بهادر خان - خلد الله ملكه و سلطانه - نور تأثير بر افق تقدير انداخته در حين تقبيل عتبهء عليّهء رضيّهء رضويه - على مشرّفها الصلاة و التحيّة - جبين مبين اعتقادش به طلايهء « تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً » « 3 » محلّى و مطلّا شده بعد از اين توبه نصوح از كل منكرات كوكب امر مطاعش به ذروهء اتباع رسيد كه فردى از افراد . . . « 4 »

در نامه‌اى كه شاه طهماسب در سال 961 به سلطان سليمان عثمانى نوشت ، و در آنجا سخت بر مذهب تسنن تاخته ، طهماسب ، اشاره به اقدام‌هاى خود در جلوگيرى از مفاسد كرده است :

اين طايفهء قزلباش . . . در جميع امور ، متابعت شريعت نبوى را شعار خود ساخته . . . از جميع منهيات ، مثل شرب خمر و خون ناحق و زنا و لواطه . . . حرام كرده‌اند و در زمان دولت ارجمند ابد پيوند ما از جميع اينها محترز و مجتنب بوده ، در كمال تقوا و طهارت‌اند . « 5 »

به گزارش قاضى احمد قمى در ذيل رخدادهاى سال 962 [ 963 ] زمانى كه شاه طهماسب شنيد كه « به واسطهء تهاون و مساهلات حكام مشهد مقدس بعضى از قواعد و ضوابط كليه كه جهت انتظام سركاران آستان قدس آشيان » معين كرده « تا غايت منتظم نگشته » و همين‌طور « بعضى از امور مذكوره در منع و نهى » در مسائل نامشروع ، مورد بىاعتنايى قرار گرفته ، حاكم قزلباش مشهد را عزل و شاهزاده سلطان ابراهيم ميرزا را به جاى وى منصوب كرد . در

( 1 ) . ترابى طباطبائى ، آثار باستانى آذربايجان ، ج 2 ، صص 143 - 145 ( 2 ) . شورى ، 24 ( 3 ) . تحريم ، 8 ( 4 ) . هنر فر ، گنجينهء آثار تاريخى اصفهان ، ص 82 ( 5 ) . نوايى ، اسناد و مكاتبات سياسى ايران ، شاه طهماسب ، ص 225