صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٩
ب - رسالههاى عدم وجوب عينى و يا اثبات وجوب تخييرى :
20 - تبصرة المجتهدين فى استظهار استار حجب اليقين / سيد عبد الحسيب بن احمد علوى ( م 1121 )
وى فرزند سيد احمد علوى ، داماد ميرداماد ، فيلسوف و فقيه معروف عصر صفوى است . رسالهء عبد الحسيب در نفى وجوب عينى بوده و مؤلف در 24 شوال 1066 از تأليف آن فراغت يافته است . نسخهاى از آن در كتابخانهء مرعشى به شماره 5338 ( فهرست 14 / 125 ) نگهدارى مىشود .
21 - رسالة فى صلاة الجمعة / مولى محمد باقر بن اكمل بهبهانى ( م 1205 )
وحيد بهبهانى علاوه بر رسالهء فوق ، رسالهء كوتاه ديگرى نيز داشته كه آقا بزرگ ( ذريعه 65 / 15 ش 448 ) نسخهاى از آن را كه در سال 1190 كتابت شده بوده ، ديده است . نسخهاى از رسالهء وى در كتابخانهء مرعشى ( فهرست ج 22 ، ص 144 ، ش 8565 ) معرفى شده است .
22 - رساله در عدم عينيت نماز جمعه / ملا محمد رفيع طباطبائى نائينى
ولى قلى شاملو در شرح حال وى مىنويسد : « . . . و رسالهاى ديگر بر عدم وجوب عينى نماز جمعه در زمان غيبت » نگاشته است . « 1 » دربارهء مخالفت وى با وجوب نماز جمعه ، حكايتى هم عبد الحى رضوى آورده است كه رسالهء او را در ادامهء همين كتابشناسى چاپ كردهايم .
23 - رساله در وجوب تخييرى نماز جمعه / احمد بن سلامة ( معاصر شاه عباس دوم )
وى از علماى عرب مقيم دربار صفوى است كه با شيخ جعفر فرزند شيخ لطف الله اصفهانى رفاقت داشته و از طرف شاه عباس به سفارت به هند رفته و در آنجا « با علماى آن ديار مناظرات » داشته است . از جمله تأليفات وى « رساله بر وجوب تخييرى نماز جمعه » است . « 2 »
24 - رسالة فى صلاة الجمعة / مؤلف ( ؟ )
نويسندهء آن قائل به عدم وجوب اقامهء جمعه در عصر غيبت بوده و در سال 1109 تأليفش را به پايان برده است . آقا بزرگ نسخهاى از آن را ديده است . « 3 »
25 - صلاة الجمعة / مؤلف ( ؟ )
اين رساله در نفى وجوب عينى نماز جمعه و در سال 1102 ق به عربى تأليف شده و نسخهاى از آن در فهرست ملك ( 6 / 492 ) معرفى گرديده است .
در اينجا مناسب است فهرست اسامى كسانى را كه قائل به وجوب تخييرى بوده و نام آنها را ميرزا على رضا تجلى در رديه خود بر رسالهء محقق سبزوارى آورده ، ذكر كنيم : مير
( 1 ) . ولى قلى شاملو ، قصص الخاقانى ، ج 2 ، ص 35 ( 2 ) . ولى قلى شاملو ، همان ، ج 2 ، ص 54 ( 3 ) . آقا بزرگ ، ذريعه ، ج 15 ، ص 68