صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥١
در آمد
( 6 ) نماز جمعه در دورهء صفوى
( 6 ) نماز جمعه در دورهء صفوى
در آمد
در آمد
نماز جمعه از فريضه‌هاى عبادى - سياسى اسلام است كه در آغاز تشكيل اولين دولت اسلامى ؛ يعنى حكومت پيامبر صلى الله عليه و آله در مدينه تشريع و به اجرا گذاشته شد .
دربارهء اهميت اين نماز و جنبه‌هاى مختلف عبادى - فرهنگى و سياسى آن ، مطالب فراوانى در متون تاريخى و فقهى آمده است . اين نوشتار در دو بخش ، به بررسى جنبه‌هاى تاريخى و نيز آگاهىهاى كتابشناسانهء نماز جمعه با دو عنوان ذيل خواهد پرداخت :
1 - زمينه‌هاى تاريخى نماز جمعه پيش از صفويه .
2 - كتابشناسى رساله‌هاى نماز جمعه پس از دورهء صفويه .
از اوايل قرن دهم هجرى تاكنون ، نزديك به يك‌صد و شصت رساله و كتاب مستقل دربارهء نماز جمعه نگاشته شده و اين حركت ، نشانگر اهميت اقامهء نماز جمعه پس از تشكيل دولت شيعى صفوى در ايران است . بيشتر اين رساله‌ها در اثبات وجوب عينى يا وجوب تخييرى و شمارى هم در حرمت اقامهء آن در اين دوران است . در واقع ، هم‌زمان با تشكيل اين دولت بود كه شيعيان آزادى عمل يافتند و توانستند در عرصه‌هاى مختلف اجتماعى و سياسى ، هويّت شيعى خود را نشان دهند . البته روشن است كه اين حضور ، به ويژه در دوران حكومت‌هايى كه داراى خصوصيت‌هاى جائرانه‌اى بودند ، دشوارىهايى به دنبال داشت .
ائمهء جمعه از يك‌سو در ارتباط با مردم و از سوى ديگر با حكومت ، با دشوارىهاى خاصى روبرو بودند ؛ دشوارىهايى كه فيض كاشانى ( م 1091 ) در يك مورد - و البته به تفصيل - بدان اشاره كرده است . « 1 » با اين همه ، اهميت اين موقعيت و نقش چندجانبهء آن در اصلاح حيات فكرى و عبادى مردم ، وساطت در انتقال خواست‌هاى مردم به حكومت ، تفهيم سياست‌هاى جارى حكومت به مردم و . . . هيچ جاى انكار نيست . روشن است كه اگر
( 1 ) . رسالهء شكوائيه ، ضمن بحث « انتقادها » خواهد آمد .