تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٤٦

نظرى به منابع

( يعقوبيهاى ) سوريه بوده است ، و - بر خلاف مورّخان نسبتا محتاط گذشته - در برابر روم شرقى ( كه پيرو كليساى ارتودوكس -

Orthodoxe

مدّعى مذهب صحيح و رسمى مسيحيّت ) بغض و عداوت خاصى « 1 » ابراز مىداشته است ، ولى حتى مسيحيان سوريه نيز كه قايل به طبيعت واحدى : انسانى و الهى ، در حضرت مسيح بوده‌اند ، به بدى ياد مىكردند « 2 » ( در صورتى كه نويسندگان سورى مثلا بار هبريوس -

Gregor Bar Hebraeus

- ارمنيان را نكوهش نمىكند ) . برعكس دربارهء سلجوقيانى كه مستقيما به ارمنستان حمله آوردند « 3 » - با وجود تمام ستمكاريهايى كه از آنان ( نيز به وسيلهء اريستاكس ،

Aristakes

) « 4 » نقل مىشود - خيلى به ملايمت قضاوت مىكند : مثلا اگر از طرفى از عهدشكنى ناستودهء آلپ‌ارسلان ( كه او را ، عوض برادرزاده ، برادر طغرل مىنامند ) « 5 » نسبت به قلعهء تلخوم خبر مىدهد از طرف ديگر از رقّت قلب او كه به علّت جريان نمودن سيل خونى اشك‌ريزى نموده « 6 » ، صحبت مىكند و حس ترحم اين امير را به سرنوشت بد پادشاه بيزانس ، ديوگنس (

Diogenes

) ، رمانس (

Romanos

) چهارم كه در ملازگرد ( سال 1071 ميلادى برابر 463 هجرى ) به دست وى گرفتار ، ولى بعدا آزاد و به منزلش رهسپار گشته بود ، مؤكّدا به ميان مىآورد « 7 » . علت اين‌گونه قضاوت ماتيوس (

Matthaus

) دربارهء سلجوقيان ، تازه در مورد ملكشاه روشن مىشود كه مىگويد : ملكشاه ازاين‌رو مورد تفضّل الهى قرار گرفته بود كه ارامنه را راحت گذاشت « 8 » .

( 1 ) - رجوع كنيد مثلا به : Matthaus 152 - 154 , 166 - 168 u . o . ; Arist . B 54 f . ( 2 ) - Matthaus XIV f . ( Dulaurier ) . ( 3 ) - نيز رجوع نماييد به : Arist . B 268 - 279 . ( 4 ) - Arist . B . 271 - 274 , 289 - 295 . ( 5 ) - Matthaus 120 . - دربارهء وى چنين نقل مىكند كه او يكى از اسراى گرجى را به علت شجاعتش ، پس از دو سال ، آزاد نمود : Matthaus 88 . ولى بنا به اظهار شتفان اربليان ( Stefan Orbelian ) گرجى مذكور در آن جنگى كه ماتيوس مدعى اسارت اوست ، كشته شده است . ( 6 ) - Matthaus 163 . ( 7 ) - Arist . C 33 ; Matthaus 170 . ( 8 ) - Matthaus 172 , 203 ; Spuler , Ilch 13 f .