تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٨

تسخير ايران به دست سلجوقيان

حمله به اين كردان تا وقتى در منطقهء كوهستانى خود بودند مشكل بود ولى كردان نيز در اثر جنگهاى گذشتهء ابو الشوك ، حسام‌الدولهء فارس « 1 » فرمانرواى قرميسين بعدا كرمانشاه « 2 » با برادرش ابو الماجد مهلهل بر سر خلنگان « 3 » ( 25 / 7 تا 23 / 8 سال 1039 ميلادى برابر با ذوالقعدهء 430 هجرى ) « 4 » و شهرزور « 5 » ، و همچنين بر اثر جنگهايى با علاء الدولة ( 1040 / 1041 ميلادى برابر با 432 هجرى ) « 6 » بسيار ضعيف شده بودند . ازاين‌رو سلجوقيان توانستند بدون زحمت زيادى دينور را تسخير نموده و ابو الشوك را از قرميسين به حلوان برانند و مقرّ حكومتش را كه خود او تخليه كرده ، ولى ديلميان و كردهاى باقى مانده در آنجا از آن دفاع مىكردند ، پس از محاصرهء طولانى در 12 / 1 تا 10 / 2 سال 1046 ميلادى ( مطابق رجب 437 هجرى ) مسخر گردند و ماه‌هاى بعد صيمره را نيز به تصرف درآوردند . تازه پس از آنكه در دهم مارس 1046 ميلادى ( اواخر شعبان 437 هجرى ) حلوان كه از طرف اهالى تخليه شده بود به دست ابراهيم افتاد و قسمتى از قشون غز تا خانقين ، يعنى داخل بين النهرين پيشروى نمود ( نظير اين عمل را سالهاى قبل نيز قبائلى كه هنوز تحت فرمانروايى سلجوقيان نبودند در حوالى موصل انجام دادند ) ، « 7 » ابو كاليجار بويهى تصميم به دفاع گرفت . هرچند در 19 / 7 تا 17 / 8 / 1045 ميلادى ( برابر با محرم 437 هجرى ) فرامرز در اصفهان دوباره « 8 » به اطاعت ابو كاليجار درآمده بود ، و اگرچه وى در خوزستان قدرت

( 1 ) - رجوع شود به : Zambaur 212 . ( 2 ) - رجوع شود به : Le Strange , Lands 196 f . ( 3 ) - خانلنجان ؛ در قسمت بالاى رودخانهء زاينده‌رود در طرف مشرق اصفهان ، رجوع شود به : Le Strange , Lands 206 f . ( 4 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 160 . ( 5 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 162 و 177 ( دو دفعه : 1040 / 1041 432 هجرى و 1042 / 1043 434 هجرى ) ( 6 ) - ابن الاثير ، ج 9 ، ص 170 . ( 7 ) - رجوع كنيد به : - ; Matth . 80 - 82 و نيز به بالا اول فصل « مسعود غزنوى » . ( 8 ) - رجوع شود به قطعهء قبل .