تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٠
روايت طبرى
نگاهى به پيمان داورى
نگاهى به پيمان داورى
با يك نظر به متن پيمان داورى ميتوان به برترى عمرو بن عاص بر ابو موسى از لحاظ مهارت در كار سياست پى برد ، چنان كه مىبينيم عمرو بن عاص از ابو موسى اقرار گرفت كه عثمان بستم كشته شد و معاويه حق دارد به خون خواهى او برخيزد چنان كه هر كس اين پيمان را بنگرد در كار على بيش از معاويه ترديد مىكند . بدينطريق عمرو توانست مقصود خويش را كه خلع على و نصب معاويه بود انجام دهد و اصرار ابو موسى در خلع معاويه و نصب عبد الله ابن عمر مفيد نيفتاد .
روايت طبرى
روايت طبرى
طبرى گويد : " عمرو پس از آنكه نام چند تن از بزرگان اصحاب را براى تصدى كار خلافت برشمرد به ابو موسى گفت : نظر تو چيست ؟
ابو موسى گفت : نظر من اينست كه اين دو كس را خلع كنيم و كار را به شوراى مسلمانان واگذاريم كه هر كس را خواستند انتخاب كنند .
عمرو گفت نظر تو صحيح است سپس به دو گفت بكسان خبر بده كه نظر ما با يكديگر موافق است .
ابو موسى سخن آغاز كرد و به كسان گفت كه نظر من و عمرو اتفاق يافت و اميدواريم بدين - وسيله خداوند كار امت را بصلاح آرد .
عمرو گفت : صحيح است . سپس بابو موسى گفت : پيش برو و سخن بگوى .
ابو موسى پيش رفت و گفت : اى مردم ما بدقت در كار اين امت نگريستيم و براى رفع اختلاف راهى بهتر از آنچه من و عمرو بر آن اتفاق كرده‌ايم نيافتيم كه على و معاويه را خلع كنيم تا مسلمانان هر كس را ميخواهند بخلافت انتخاب كنند ، بنا بر اين من على و معاويه را خلع كردم اكنون در كار خويش بنگريد و هر كس را ميخواهيد بخلافت برداريد .
سپس عمرو بن عاص پيش آمد و بجاى ابو موسى ايستاد و گفت : سخن اين شخص را شنيديد