تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٧
گفتار در اختصاص يافتن بهرام بفتح و ظفر و شتافتن خسرو پرويز بدار الملك قيصر و ذكر مراجعت ملك عجم از روم بكام دوستان و گريختن بهرام چوبين بجانب ولايت تركستان
ذكر خسرو پرويز بن هرمز
ذكر خسرو پرويز بن هرمز
صاحب كامل التواريخ گويد كه لفظ پرويز مرادف مظفر است اما از مفاتيح العلوم چنان معلوم مىشود كه خسرو پرويز و ملك عزيز يك معنى دارد و چون پرويز در آذربيجان شنود كه پدرش را ميل كشيده از سلطنت خلع نموده‌اند از برق و باد سرعت سير استعاره كرده بمداين شتافت و باتفاق اكابر و اعيان تاج كيانى بر سر نهاده عالميان را بافتتاح ابواب عدل و انصاف بشارت داد آنگاه نزد پدر رفته زبان اعتذار برگشاد و در برائت ذمت خويش از آنچه نسبت به او وقوع يافته بود دلايل معقوله اقامت نمود و هرمز عذر او را پذيرفته گفت مرا از تو التماس چنانست كه از جمعى كه حقوق مرا بعقوق مبدل گردانيدند و اينچنين حيفى روا داشتند داد من بستانى خسرو گفت انشاء اللّه تعالى بعد از دفع فتنهء بهرام چوبين حسب الفرموده بتقديم رسانم و هم در آن اوان ميان خسرو و بهرام چوبين محاربات دست داده كرت اول پرويز گريز بر ستيز اختيار نموده از قيصر استمداد نموده در محاربهء ثانيه بر بهرام غالب آمد و جميع ممالك آبا و اجداد را در حيطهء تسخير آورده مرتبهء او در تجمل و حشمت از مراتب ساير سلاطين عجم درگذشت و آنچه پرويز را از عظمت و اسباب نامدارى و موجبات ابهت و كامكارى تيسير پذيرفت هيچيك از ابناء جنس او را ميسر نشده بود اما در اواخر ايام زندگانى بسبب تخيلات نفسانى و تسويلات شيطانى افعال حسنهء خود را باعمال سيئه مبدل گردانيد بنابرآن اكابر و اعيان در سال نهم از هجرت نبى آخر الزمان عليه الصلاة الرحمن پرويز را مقيد گردانيده پسرش شيرويه را بر تخت نشاندند و تكليف نمودند تا بقتل پدر فرمان فرمود مدت پادشاهى خسرو سى و هشت سال بود
گفتار در اختصاص يافتن بهرام بفتح و ظفر و شتافتن خسرو پرويز بدار الملك قيصر و ذكر مراجعت ملك عجم از روم بكام دوستان و گريختن بهرام چوبين بجانب ولايت تركستان
گفتار در اختصاص يافتن بهرام بفتح و ظفر و شتافتن خسرو پرويز بدار الملك قيصر و ذكر مراجعت ملك عجم از روم بكام دوستان و گريختن بهرام چوبين بجانب ولايت تركستان
چون خبر واقعهء هرمز به گوش بهرام چوبين رسيد از مملكت رى در حركت آمده همت بر دفع خسرو مقصور گردانيد و پرويز عزم خونريز كرده باستقبال اعدا روانشد و در كنار آب نهروان تلاقى فريقين دست داد و آن‌دو سردار در فضاء ميدان باهم ملاقات نمودند و مناظرات كرده بطعن و شتم يكديگر زبان گشودند و بزعم طبرى قبل از وقوع محاربه لشگريان خسرو طريق بيوفائى مسلوك داشته ببهرام پيوستند و اينمعنى سبب انهزام ملك عجم شد و بقول بعضى ديگر از مورخين بين الجانبين مقاتله دست داده بالاخره پرويز بمقتضاء كلمهء ( الفرار فى وقته ظفر ) از ميدان ستيز روى بوادى گريز نهاده بمداين شتافت و با هرمز مشورت فرموده متوجه روم شد و بعد از قطع اندك مسافتى اخوان خسرو بندويه و بسطام كه از بهرام چوبين شنيده بودند كه ميگفت چون بمداين رسم هرمز را از