تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٩
ذكر پادشاهى اشك
يونان و روم و شام بيكى از اقرباى فيلقوس كه از نسل عيص بن اسحق بود تعلق گرفت و تا زمان قوت اسلام سلطنت آنديار از آن خاندان سمت انتقال نپذيرفت اما حكومت ديار عجم پس از فوت اسكندر تا هنگام خروج اردشير بابكان متعلق بملوك طوايف و اشكانيان بود و ميان مورخان در مدت دولت ملوك طوايف و اشكانيان اختلافست اعتقاد حمزه اصفهانى آنكه آن طبقه سيصد و نود و چهار سال حكومت كرده‌اند و بهرام بن مردان شاه اوقات سلطنت ايشان را چهار صد و شصت سه سال گفته است و روايت محمد بن جرير الطبرى آنكه زمان ايالت آن طبقه پانصد و بيست و سه سال امتداد يافته و حمد اللّه مستوفى ايام حكومت آن زمره را سيصد و هژده سال عقيده دارد و بعضى ديگر از مورخين گويند كه چون زمان حكومت ملوك طوايف و اشكانيان به دويست و شصت و هشت سال رسيد ممالك فارس باردشير بابكان منتقل گرديد و بواسطه اين اختلافات مفصل ايام سلطنت ايشان مختل مىشود و مجملى مكمل نميگردد و همچنين عدد اسامى ايشان مختلف فيه است و راقم حروف در آن باب بايراد يك روايت كه مختار بعضى از متاخرين است اكتفا مينمايد
ذكر پادشاهى اشك
ذكر پادشاهى اشك
جمعى از مورخان اشك را ولد داراء اصغر اعتقاد دارند و گويند كه او را اشكان نيز ميگفتند يعنى امير اشك و طايفه‌اى گويند كه اشكان نام پدر اشكست و پدر اشكان داراء اصغر بوده و صاحب مفاتيح العلوم آورده كه پدر اشك نيز اشك نام داشت و اشكان لقب او است و محمد بن جرير الطبرى قلمى كرده كه اشك پسر داراء اكبر بوده و باتفاق اكثر اهل تاريخ اشك بعد از انقضاء چهار سال از حكومت ابطحش رومى بر وى خروج فرموده بقتلش مبادرت نمود و بر سرير ايالت نشسته از كنار دجلهء بغداد تا بلده رى در تحت تصرفش قرار گرفت و ملوك طوايف بواسطهء اصالت با او بحرمت زندگانى كرده در احكام و مكتوبات نام او را بر نام خود مقدم نوشتند اما هيچ‌كدام باج و خراج به او نميدادند مدت سلطنت اشك بروايتى پانزده سال و بقولى دوازده سال و بمذهبى ده سال و بعقيده بهرام بيست سال بود نبوت زكريا و تولد يحيى و عيسى عليهم السلام در زمان دولت او روى نمود
شاپور بن اشك زرين لقب داشت و او بعد از فوت پدر افسر فرماندهى بر سر نهاده در سواد عراق رحل اقامت انداخت و جسرى آهنين كه تا زمان انوشيروان بر دجله بود او ساخت و يس و رامين در ايام دولت او ظاهر شدند و بعثت عيسى عليه السّلام هم در آن اوقات وقوع يافته مدت حكومتش به اعتقاد قاضى بيضاوى شصت سال و بقول حافظ ابر و چهل و دو سال و بروايت حمد اللّه مستوفى شش سال بود مصراع
چه شش چه شصت و چه ششصد چو آخر است زوال
بهرام بن شاپور ملقب بگودرز بود و بروايتى شهر انبار را او عمارت نمود و در تاريخ حمزة بن حسن اصفهانى مسطور است كه بهرام بعد از قتل يحيى بن زكريا عليهما السلام