تاريخ بيهقى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٨

توضيحات و حواشى

( 6 ) - موقوف : بازداشته ، اسم مفعول

( 7 ) - معنى جمله : آن‌گونه كه اقتضاى حال و معاينه كار ايجاب كند

( 8 ) - باذن . . . : به دستورى و رخصت خداوند توانا و بزرگ

( 9 ) - ادوات بزرگى : بفتح اول و دوم اسباب بزرگى - ادوات جمع اداة

( 10 ) - يديم . . . : خداوند نعمت خود را بر او ( خان ) بر دوام و پيوسته داراد

( 11 ) - چنان نبشت : مرحوم دكتر فياض در حاشيه نوشته‌اند : « صحت عبارت محل شك است . . . شايد اشاره به نامه‌يى است كه خان بمسعود نوشته بوده است »

( 12 ) - بسربرده آيد : به پايان رسانده شود

( 13 ) - انه . . . :

همانا خداوند بهين توفيق‌دهنده و ياريگر است

( 14 ) - يله : رها

( 15 ) - عرض كنى :

مضارع انشائى جانشين امر ( عرض كن ) براى احترام

( 16 ) - معنى جمله : تا درين‌باره سخن همانا كامل و تمام شود و ديگر جاى گفتار نماند

ص 266

( 1 ) - نسخت تذكره : نامهء محتوى سياهه و فهرست ( هدايا ) نيز نگاه كنيد به صفحهء 258 شمارهء ( 19 )

( 2 ) - تزويج : مرد را زن دادن و زن را شوى دادن ، مصدر باب تفعيل از مجرد زوج بمعنى جفت

( 3 ) - مرصع بجواهر : گوهرنشان

( 4 ) - هارهاى مرواريد : رشته‌هاى در ، مرحوم دكتر فياض در حاشيه آورده‌اند « در لغت فرس مىگويد : هار رشتهء مرواريد بود ، شعر :

از آن قبل را كردند هار مرواريد * كه در ضايع بودى ، اگر نبودى هار »

( 5 ) - بزر : زربفت و زرين ، صفت پيشوندى براى جامه

( 6 ) - تخت : بفتح اول و سكون دوم تخته بمعنى قواره و قطعه ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 209 شمارهء ( 8 )

( 7 ) - قصب‌گونه گونه : بفتح اول و دوم حرير و ديباى گوناگون و متنوع

( 8 ) - شاره : شار ، پارچهء ظريف ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 38 شمارهء ( 15 )

( 9 ) - يك‌دانه : بىنظير

( 10 ) - خاتون : بانو و زن اصيل و ملكه

( 11 ) - پيش چشم كردند : از نظر گذراندند

( 12 ) - حمالان خزانه : بفتح اول بار بران و حمل‌كنندگان خزينه

( 13 ) - معنى جمله : فرستادگان بازآمدند ( يعنى از نزد امير ؛ نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )

( 14 ) - سنهء . . . : سال 422

( 15 ) - حق عقد محمدى : كار پيمان زناشوئى بر سنت و آئين حضرت محمد

( 16 ) - مناظره : باهم سؤال و جواب كردن ، مصدر باب مفاعله

( 17 ) - ان . . . : اگر خداى متعال بخواهد

( 18 ) - ذكر . . . :

ياد كرد بازداشتن حاجب اريارق سالار سپاه هند و چگونه آن كار جريان يافت تا در غور كشته شد ، بخشايش خداى بر او باد

( 19 ) - باد در سر وى چگونه شد : به كنايه يعنى چگونه مغرور شد

( 20 ) - نيم عاصى : عاصىگونه ، نظير آن نيم رسول ، نگاه كنيد به صفحهء 69 شمارهء ( 21 ) - عاصى اسم فاعل از عصيان بمعنى نافرمان

( 21 ) - گرفتند : يعنى فرض كردند و تلقى كردند ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )

( 22 ) - فرا : حرف اضافه بمعنى به

( 23 ) - معنى جمله : بچه تدبير و چاره بركند و دور ساخت

( 24 ) - نيز : ديگر ، از اين پس ،