تاريخ بيهقى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٦

توضيحات و حواشى

و حيله و مكر و تزوير و پوشيدن حقيقت ، مصدر باب تفعيل از مجرد لبس بفتح اول و سكون دوم بمعنى پوشيدن

( 4 ) - تضريب : سخن‌چينى نمودن و دشمنى انگيختن ميان دو كس و دوبرهم زدن ، مصدر باب تفعيل از مجرد ضرب

( 5 ) - معنى جمله : خاطرتر از سوى ما نگران و مشوش كنند

( 6 ) - لفظ : سخن

( 7 ) - قباى خاصه : جامهء ويژه كه بسلطان اختصاص داشت

( 8 ) - معنى جمله :

قباى خاصه را بر دوش او انداختند

( 9 ) - كموشكار : كمربند

( 10 ) - دست عالى : دست شريف و و الا

( 11 ) - كرامت : اكرام و بزرگداشت و احترام

( 12 ) - نواختى قوى : نوازش و عنايتى بسيار

( 13 ) - مردم حضرت : كسان و خدم و حواشى درگاه شاهى

( 14 ) - طاهر : طاهر دبير صاحب ديوان رسالت مسعود ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 7 شمارهء ( 5 )

( 15 ) - وكالت در : بكسر اول وكيل در بودن ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 51 شمارهء ( 9 ) ؛ ولى در اينجا بمعنى پيشكار و نماينده و گماشته بودن

( 16 ) - طارم : بناى گنبدى شكل ، نيز نگاه كنيد به صفحهء 188 شمارهء ( 18 ) - معنى جمله : طارم كاخ بيرونى محل دفتر ما بود

( 17 ) - عميد : بفتح اول و كسر دوم سرور و مهتر

( 18 ) - ابو سهل : خواجه عميد ابو سهل الخ اين چند سطر متن و نامهاى ذكرشده در آن محل شك است و احتمال غلطهائى در آن مىرود ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )

( 19 ) - ادام . . . : خداوند وى را پيوسته نيرو بخشاد و توانائى دهاد

( 20 ) - ناصر دين اللّه :

ياريگر كيش يزدان ، لقب فرخ‌زاد بن مسعود پادشاه غزنوى ( 451 - 441 )

( 21 ) - زيبا :

زيبنده و شايسته

( 22 ) - اديبك : اديب بزرگ ، ك پسوند در اينجا براى تعظيم است چنان كه در حسنك

( 23 ) - دوغابادى : منسوب به دوغاباد دهى از تربت حيدريه ( نقل از حواشى مرحوم دكتر فياض )

( 24 ) - پياده : ناآزموده و غير مسلط .

ص 194

( 1 ) - بر يك دورش ديباى سياه : يك پيرامون دوات در حرير سياه گرفته شده بود ، به نظر مىرسد دوات بزرگ پايه‌دار بوده و بيش از يك دور داشته است

( 2 ) - محلى تمام : مقامى و الا

( 3 ) - نيم ترك : نوعى خيمهء كوچك

( 4 ) - هر دو مهتر : مراد بو نصر و طاهر

( 5 ) - به نامه پيوستى :

كار بصدور نامه مىرسيد

( 6 ) - معنى جمله : پياپى كار انجام داده مىشد

( 7 ) - مظالم : بفتح اول جمع مظلمه بمعنى دادخواهى و داد و آنچه بستم گرفته شود

( 8 ) - جواز : بفتح اول پروانه و اجازه‌نامه

( 9 ) - چاشتگاهى : در چاشتگاه يا نزديك به ميانهء روز ، ى پسوند توقيت است معادل « ان » نيز نگاه كنيد به صفحهء 400 گلستان بكوشش نگارنده

( 10 ) - فوج :

بفتح اول گروه

( 11 ) - عبيد اللّه : بضم اول و فتح دوم و سكون سوم

( 12 ) - نبسه : بفتح اول و دوم دخترزاده

( 13 ) - بو العباس اسفرايينى : وزير سلطان محمود ، نگاه كنيد به صفحهء 6 شمارهء ( 20 )

( 14 ) - نبايد : بايسته نيست و ضرورت ندارد كه در ديوان رسالت باشد ، فاعل آن بو الفتح حاتمى

( 15 ) - خويشتن‌دار : خوددار و بردبار

( 16 ) - مشرف :