تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٠

بيعت با امام حسن

بيعت با امام حسن

بيعت با امام حسن

چون على [ ع ] كشته شد ، اصحاب او گرد آمدند و با پسرش حسن بيعت كردند .

نخستين كسى كه با او بيعت كرد قيس بن سعد بن عباده بود . قيس گفت : دست فرا كن تا به كتاب خدا و سنت پيامبرش و قتال با ملحدين ، با تو بيعت كنم . حسن گفت : به كتاب خدا و سنت پيامبرش ، كه آن دو همهء شروط را در بردارند . سپس مردم با او بيعت كردند . حسن به هنگام بيعت با آنان شرط مىكرد كه گوش به فرمان او باشند و مطيع امر او . با هر كس كه صلح كند ، صلح كنند و با هر كس كه جنگ كند ، جنگ كنند . مردم به شك افتادند و گفتند :

اين مرد رفيق راه نخواهد بود و قصد نبرد ندارد .

چون خبر قتل على به معاويه رسيد ، مردم با او بيعت كردند و او را امير المؤمنين خواندند ، هر چند پس از واقعهء حكمين ، با او بيعت كرده بودند .

در شب چهلم شهادت على ، اشعث بن قيس الكندى كه از ياران او بود ، از دنيا برفت . نيز از اصحاب معاويه ، شرحبيل بن السمط الكندى بمرد .

على پيش از كشته شدنش ، مردم را براى حملهء به شام بسيج كرده بود و چهل هزار تن از سپاهيانش با او به مرگ بيعت كرده بودند . چون مردم با حسن بيعت كردند ، معاويه با سپاهى از مردم شام به جانب كوفه راند . حسن با سپاه خود براى مقابله با آنان بيرون آمد . بر مقدمه ، قيس بن سعد را با دوازده هزار مرد جنگى بفرستاد . و گويند كه عبد اللّه بن عباس بر مقدمه بود و قيس بن سعد طلايه‌دار . چون حسن در مداين نزول كرد در ميان لشكر شايع شد كه قيس بن سعد كشته شده ، مردم به هيجان آمدند و صفوف درهم ريخت و به خيمه‌هاى حسن حمله كردند و دست به غارت گشودند تا آنجا كه فرشى را كه بر روى آن ايستاده بود ، بكشيدند و رداء از تنش بربودند و يكى از آن ميان حربه‌اى به رانش زد .

افراد قبيلهء ربيعه و همدان به دفاع از او پرداختند و او را بر روى تختى به مداين بردند .

حسن به كاخ مداين درآمد نزديك بود ، رشتهء كارها از دستش برود . در آن حال به معاويه