تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٧١

عيسى بن مريم

اسقفهائى كه همه يعقوبى بودند به اطراف روانه داشت ابن عميد گويد مذهب ديوسكوروس را يعقوبى مىگويند زيرا نام او در واقع يعقوب بود . او در نامه‌هايش به مؤمنان مىنوشت از مسكين تبعيدى يعقوب . . . نيز گويند او را شاگردى بود به نام يعقوب كه قوم به دو منسوبند و نيز گويند شاويرش بطرك اسكندريه به عقايد ديوسكوروس قائل بود و او شاگردى به نام يعقوب داشت .

ابن عميد گويد : از مجمع خلقدونيه كليساها و اسقفها به يعقوبى ، ملكى ( ملكانى ) و نسطورى تقسيم شد ، يعقوبى پيروان مذهب ديوسكوروس هستند كه ما درباره آن سخن گفتيم . و ملكيه پيروان همان اعتقاد نامه‌اى هستند كه شوراى نيقيه تصويب كرد و مجمع خلقدونيه بعد از آن بود و بيشتر مسيحيان با آن هستند و نسطوريان اهل مجمع سوم‌اند و اكثرشان در مشرق‌اند .

ملكىها و يعقوبيها بر حسب اينكه قياصره همراه كدام يك باشند از پى يك ديگر بر كرسى رياست مىنشينند پس از اينها ، صد و سى سال يا شصت و سه سال بعد مجمع پنجم در قسطنطنيه در ايام يوستى نيانوس قيصر جهت نظر در قول اقفسح ( ؟ ) تشكيل شد ، زيرا از او نقل شده بود كه به تناسخ قائل است و منكر رستاخيز . و نيز از اسقفهاى انقرا ، مصيصه و رها نقل شده بود كه مىگويند جسد مسيح فنطاسيا است . قيصر همه را در قسطنطينيه جمع كرد تا در آنجا بطرك با آنها مناظره كند . بطرك گفت اگر جسد مسيح فانى مىشود پس قول و فعل او نيز بايد فانى شود . اسقف اقفسح گفت : مسيح از ميان اموات برمىخيزد تا رستاخيز و قيامت تحقق يابد ، تو چگونه اين را انكار مىكنى ؟ صد و بيست اسقف هم رأى شدند و او را تكفير كردند و او و هر كه را كه به قول او قائل باشد واجب اللعن دانستند و فرق نصارى بر اين سه فرقه استقرار يافت .