تاريخ امامان شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٦
تاريخ امامت امام محمدتقى عليه السلام
امام رضا عليه السلام در دوران امامت خويش در سال‌هاى پايانى حياتشان چون محتمل مىدانستند چنين شبهاتى در خصوص امامت امام جواد عليه السلام پيش‌آيد ، با شهادت‌طلبيدن برخى بزرگان شيعى همانند ابويحيى صنعانى ، ابن‌ساباط و عبّاد بن اسماعيل ، آنان را در اين امر شاهد گرفتند . « 1 » امام جواد عليه السلام نيز با آگاهى تمام در چند جاى به پرسندگان و ترديدكنندگان پاسخ گفته‌اند و با استدلال به اينكه امامت منصب و مقام الهى است و خداوند اگر اراده‌اش تعلق گيرد ، اين شايستگى و ظرفيت را براى برتافتن امانت و مسئوليت ايجاد مىكند ، به نمونه‌هاى تاريخى در پيامبران الهى - كه در كتب آسمانى تورات و انجيل و قرآن آمده - اشاره مىكند ؛ « 2 » چنان كه در قرآن دربارهء نبوت حضرت يحيى مىخوانيم :
وَ لَمَّا بَلَغَ اشُدَّهُ آتَيْنَاهُ حُكْماً وَ عِلْماً . « 3 » و چون به حدّ رشد رسيد ، او را حكمت و دانش عطا كرديم .
نمونه بارز مورد اتفاق مسلمانان و مسيحيان ، نبوت حضرت عيسى عليه السلام در خردسالى است :
آتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيّاً . « 4 » ما در خردسالى به او نبوت داديم .
در باره حضرت يوسف نيز داستان چنين است . « 5 » به هر روى ، امام عليه السلام با اين استدلال ، هم درك بالاى خود را مىنماياند و هم از اراده خداوندى در سپردن مسئوليت الهى به افراد كم سن ، ولى داراى توان و علم و حكمت سخن مىگويد .
بنابراين علم خداوند به‌عنوان موهبتى براى هدايت جامعه بشرى ممكن است بدون آموزش و يادگيرى به گونه‌اى لدنّى در افراد وجود داشته باشد . « 6 » از اين روست كه نخبگان و بيشتر شيعه ، امامت را از منظر « منصب الهى » مىنگريستند . براى بسيارى نيز آزمودن امام عليه السلام براى كشف
( 1 ) . بنگريد به : شيخ مفيد ، الإرشاد فى معرفة حجج اللّه على العباد ، ص 317 ؛ ابوعلى فضل بن حسن‌طبرسى ، اعلام الورى ، ص 330 ؛ علّامه محمد تقى مجلسى ، بحار الأنوار ، ج 50 ، ص 36 - 18 . ( 2 ) . ابومحمد حسن بن موسى نوبختى ، فرق الشيعة ، تصحيح محمدصادق آل‌بحرالعلوم ، ص 90 . ( 3 ) . يوسف ( 12 ) : 22 . ( 4 ) . مريم ( 19 ) : 12 . ( 5 ) . قصص ( 28 ) : 14 . ( 6 ) . محمد بن حسن حر عاملى ، وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة ، ص 90 .