تاريخ امامان شيعه ( فارسي ) — الصفحة ١٨٩
تاريخ امامت امام صادق عليه السلام
تاريخ امامت امام صادق عليه السلام
تاريخ امامت امام صادق عليه السلام
جعفر بن محمد عليه السلام امام ششم شيعيان در سال 83 هجرى متولد شد . « 1 » مادر او فروه دختر قاسم بن محمد بن ابىبكر است . وى از سال 114 - 148 در بحرانىترين اوضاع جهان اسلام ، امامت و رهبرى شيعيان را برعهده داشت ؛ چرا كه شكل‌گيرى جنبش عباسيان و سقوط دولت امويان در اين دوره قرار دارد .
امام صادق عليه السلام شخصيت ممتاز علمى و اخلاقى عصر خود ، مرجعيت علمى ، فكرى و اخلاقى مسلمانان و شيعيان ، تكميل‌كننده نهضت علمى و فرهنگى امامان پيشين و نيز بنيانگذار مكتب جامع حقوقى و فقهى شيعه است . شيخ مفيد ، انديشمند بزرگ اسلامى مىگويد : در ميان علماى اسلام از كسى به اندازه امام صادق عليه السلام حديث نقل نكرده‌اند . « 2 » از امام صادق عليه السلام افزون بر علوم حديث و فقه ، در ديگر مسائل علمى و سياسى نيز معارف ارزشمندى به يادگار مانده است . از اين رو ، وى به‌حق بنيانگذار مكتب علمى شيعه است .
انتقال امامت به امام صادق عليه السلام آغاز دوران جديد در تاريخ شيعيان اماميه به شمار مىرود كه فرصتى مناسب براى بيان قواعد اين مذهب و انسجام آن پيش آورد ؛ چرا كه اين دوره ، هم از جهت سياسى و هم از نظر فرهنگى ، در خور توجه بود . از نظر سياسى ، اين دوره عصر انتقال حكومت از بنىاميه به بنىعباس بود . در واقع اين نزاع مقدارى از فشارهاى وارد به امام عليه السلام و شيعيان را در مقطعى كاست .
با اين همه نبايد در اين دوره از پيچيدگى اوضاع و وقوع بسيارى از حوادث تاريخ‌ساز ، نهضت‌هاى خشونت‌آميز ، نتايج طبيعى فعاليت‌هاى مختلف تحت جريان‌ها و تلاش‌هاى انقلابى و نيز مواضع غيراصولى و سازشكارانه اهل حديث و توجيه‌گران غافل ماند . از حيث فرهنگى ، عصر امام صادق عليه السلام دورانى بود كه بيشتر علوم اسلامى از جمله فقه و حديث تدوين و منتشر شد و علم كلام نيز كه بنيانگذاران آن تحت‌تأثير علوم يونانى بودند ، مجال بروز يافت .
امام صادق عليه السلام در ميان امامان شيعه عليهم السلام به دليل چنين فرصت و موقعيتى ، براى انتشار علوم اهل‌بيت عليهم السلام و از سويى ديگر در دفاع از مذهب شيعه در برابر ساير فِرق مسلمانان و نيز در مقابل غُلات و ملحدان بسيار كوشيد .
( 1 ) . بنگريد به : محمد بن على بن حسين بن بابويه قمى ، معانى الأخبار ، تصحيح علىاكبر غفارى ، ص 65 . ( 2 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الاختصاص ، به كوشش علىاكبر غفارى ، ص 166 .