جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٨

ص 14 ، سطر 15 : شورچشمى

است . اين باغ در پشت مطبخ « 1 » و نزديك عمارت خورشيد و عالىقاپو و هشت‌بهشت و ساير عمارات دولتى قرار داشته و شاهزادگان صفوى دوران طفوليت خود را درين باغ مىگذراندند . چون ظل السلطان قاجار متصدى امر حكومت اصفهان شد آن را بعنوان خالصه بيكى از علماى روحانى اصفهان فروخت و وضع آن تا اين اواخر به صورت باغ باقى بوده : اخيرا قسمت قسمت شده و به شكل خانه‌ها درآمده است . ( از يادداشتهاى آقاى همايى ) .

( 128 )

ص 14 ، سطر 8 : بأس

[ ب ع س ] ( اسم ) . بيم ، عذاب ، سختى قوت در حرب ، دليرى .

( از منتهى الارب ) .

( 129 )

ص 14 ، سطر 10 : غلا

[ غ لا ] ( اسم ) . قحطى و گرانى نرخ غله و ديگر مأكولات .

( از ناظم الاطباء ) .

( 130 )

ص 14 ، سطر 11 : اكل ميته

[ ا ك ل م ى ت ] ( تركيب اضافى ) . خوردن مردار . « 2 »

( 131 )

ص 14 ، سطر 11 : اسواق

[ ا س و ا ق ] ( جمع سوق ) . بازارها .

( از ناظم الاطباء ) .

( 132 )

ص 14 ، سطر 14 : ناهار

[ نا ها ر ] ( اسم ) . ناهار در لغت چيزيست كه براى ناشتاشكن و رفع گرسنگى خورند . مجازا بمعنى غذايى است كه در وسط روز خورند . امروزه در تداول نهار مىباشد :

بامدادانت دهد وعده بشامى خوش * شامگاهانت دهد وعده بناهارى .

( از حاشيهء برهان قاطع ) .

( 133 )

ص 14 ، سطر 15 : شورچشمى

[ شو ر چ ش مى ] ( حاصل مصدر مركب ) .

نظر بد كردن ، بدچشمى ، نظر كردنى كه موجب آزار شخص منظور شود .

( 1 ) - در « نصف جهان فى تعريف اصفهان » اين باغ چنين وصف شده : « دمرقاپو كه محبس بزرگ صفويه ( اين قول مخالف قول مذكور در فوق و قول « زيدة التواريخ » است ) بوده و ديوار آن باقى است در آن سمت ( پشت مطبخ ) است . » ( 2 ) - مسلمانان را عقيدت است كه اضطرار در مخمصه سبب مباح شدن اكل ميته مىشود ، مقصود آنها اين است كه اكل ميته گرچه حرام است ولى اضطرار آن را مباح مىگرداند .