جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠

3 - تبيين امورى چند مربوط بكتاب :

شيراز يك نسخهء خطى « جهانگشاى نادرى » خريد و بهنگام بازگشت بدانمارك آن را تقديم

« Kongelige Bibliotek »

كپنهاگن كرد كه هنوز بدانجاست .

اين نسخه بعدا بوسيلهء

« Sir William Jones »

اساس ترجمهء جهانگشا به زبان فرانسوى قرار گرفت و بنام : « تاريخ نادر شاه ، ترجمهء از زبان فارسى بامر اعليحضرت پادشاه دانمارك » .

( Histoire de Nader Chah , traduite du Persan . par ordre de Sa MaJeste le Roi de Dannemark )

در لندن بسال 1770 انتشار يافت . آنچه موجب نقص اين ترجمه است وجود تحريفات زياد در اسماء خاص و اشتباهات بيّن در تاريخ و زمان وقايع است . از ظاهر امر برمىآيد كه « جونز » را چندان علاقه‌اى به اين ترجمه نبوده و آن بر او تحميل شده است .

در سال 1773 ميلادى از روى ترجمهء فرانسوى جونز ترجمهء انگليسى آن به صورت خلاصه انتشار يافت و به همان سال

T . S . Gadebusch

از روى متن فرانسوى جهانگشا ترجمهء آلمانى آن را در

« Greifswald »

انتشار داد . كمى بعد نيز بوسيله

Tsarevich David

ترجمهء گرجى آن نيز منتشر شد . ( از لكهارت ضميمهء 3 )

3 - تبيين امورى چند مربوط بكتاب :

نسخ خطى كتاب « جهانگشا » نسبة زياد و استحصاء كامل آن بسيار مشكل است خاصّه براى حقير . چه از زمان تحرير آن تا بامروز بيش از دويست سال نميگذرد و هنوز دست ايّام نتوانسته است به آن آن كند كه باغلب نسخ منحصر بفرد كرده است و از اينجاست كه در بيشتر خاندانهاى علم‌دوست و فضل‌پرور نسخه‌اى يا نسخى چند از آن يافت مىشود كه اطلاع دقيق بر مجموع آنها همان‌طور كه گذشت ظاهرا امكان پذير نيست .

اما نسخ چاپى آن : اين كتاب چندين بار بچاپ سنگى رسيده و « استورى »

( Storey )

در فهرست خود نام آن نسخ را برده است كه آوردن نام آنها درينجا بىفايده مينمايد .

نسخى كه در تهيّه متن حاضر مورد استفاده واقع شده است پنج نسخهء چاپى و سه