جامع التواريخ ( تاريخ سامانيان وبويهيان وغزنويان ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٧
ذكر خانيان بعد از معاودت ماوراء النّهر
ذكر خانيان بعد از معاودت ماوراء النّهر
ذكر خانيان بعد از معاودت ماوراء النّهر
سلطان يمين الدّوله بعد از كشفهء حشم ترك جاسوسان روان كرد ، و از حال ايلك خان و برادر او طغان خان تجسّس و تفحّص نمود . طغان خان ميل به جانب سلطان مىكرد ، و ثبات بر عهد و ميثاقى كه با سلطان داشت در سابق الايّام فرا مىنمود ، و بر زبان رسولان از مكاشفهء ايلك خان تبرّا مىكرد .
چون ايلك خان تخليط برادر مشاهده كرد ، و خذلان و عصيان او بشناخت ، همّت بر آن مقصور گردانيد كه اوّل مادّهء فتنهء او كه خصم خانگى است منحسم گرداند ، با لشكر ماوراء النّهر به عزم مناهضت روى به ولايت او نهاد . چون از اوزكند بگذشت ، برف بسيار بود و راه بسته شده . بازگشت ، تا وقت انكسار هوا و احتباس أنواء و انكشاف شتا و انقطاع سرما .
چون سباك ربيع سيم برف در مسامّ زمين گداخت ، و هيكل زمين جوشن يخ بركشيد ، و قرطهء سبز نبات بپوشيد ، ايلك با سر مصاف و انتصار رفت ، و با انصار خويش روى به برادر نهاد ، و از هريك رسولى به حضرت سلطان رسيد . سلطان بفرمود تا بزمگاه او به تعبيهء خيول و تغشيهء فيول بياراستند ، و پيرامن آن بساط دو سماط از مماليك و غلامان ترك با زينتى تمام بداشت .
و صفت آن مجلس آن بود كه دو هزار غلام از عقايل ترك برابر يكديگر صف كشيدند با جامه‌هاى ملوّن ، و پانصد غلام از مماليك خاص نزديك مجلس او بايستادند با قباهاى رنگين ، و مناطق مرصّع به جواهر و شمشيرهاى مهنّد در غلافهاى زر بر دوش نهاده ، و چهل مربط فيل در محاذات مجلس او بداشته به غواشى ديباهاى رومى و عصابات زربفت و معاليق زر سرخ ، مرصّع به جواهر ثمين ، و پس پشت هر دو سماط هفتصد فيل هيون شكل كوه‌پيكر شيطان‌صفت بداشتند ، با تجافيف مشهّر و غواشى مصوّر و اسلحهء نفيس مسوّر ، و عامّه سپاه زره‌هاى داودى پوشيده و خود فرنگى در سر كشيده ، و