نشأة التشيع والشيعة ( برآمدن شيعه وتشيع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٠٢
مبحث اوّل پيدايش دو گرايش اصلى در زمان حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم :
شايان ذكر است : تعبد و تسليم در مقابل نص ، به معناى جمود در نص به نحوى كه مانع مقتضيات تحول و نوگرايى در شؤون مختلف زندگى باشد ، نيست ؛ زيرا معناى تعبد به دين - چندان‌كه شناختيم - گردن نهى و اطاعت كامل از دين است و بديهى است در درون دين كليهء عناصر انعطاف و پويايى ، طبق مقتضيات زمان با تمامى گونه‌هاى تجدد و تحولى كه حامل آن است ، نهفته است .
بنابراين تعبد به دين و نصوص آن ، در واقع تعبد به تمامى عناصر نهفته در آن و همهء عواملى است كه قادر به آفرينش و نوآورى است .
آنچه گذشت طرح كلى تفسير تشيع به‌عنوان پديده‌اى طبيعى در چارچوب دعوت اسلامى و تفسير ظهور شيعه به سان پاسخ مثبت به اين پديدهء طبيعى بود .