آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٦

2 - 2 . برترى عقلى فرماندهى در سطح اجرايى

كامل شناسايى شده باشد و نيروهاى خودى آماده بوده و در شرايط ناپايدار نبرد به ثبات دست يافته باشند . مهم‌ترين امتيازات تصميمهاى رسول خدا ( ص ) اينها بود :

1 . پرورش تصميم پيش از صدور فرمان .

2 . عدم بازگشت از تصميم اعلام شده .

3 . انعطاف پذيرى در تصميم در شرايط گوناگون جنگ .

4 . حفظ توانمندى عقلى و استمرار فرماندهى در شرايط دشوار نبرد .

5 . تصميم قاطع براى حصول پيروزى .

2 - 2 . برترى عقلى فرماندهى در سطح اجرايى

توانمندى رسول خدا ( ص ) در فرماندهى مسلّم و كفايت كامل ايشان در هدايت رزمندگان در اثناى جنگ آشكار بود . آن حضرت فرماندهان را از ميان افراد آزموده و كارا برمىگزيد .

فرماندهى نخستين سريه را به حمزة بن عبدالمطلب داد و عبدالله بن جحش ، نخستين كسى بود كه از سوى آن حضرت براى شناسايى و كشف اخبار قريش فرستاده شد . در جنگ احد ابودجانه را كه رزمنده‌اى شمشيرزن بود از ميان اصحاب برگزيد . اسامة بن زيد را به خاطر لياقتش در سن جوانى به فرماندهى سپاهى تعيين كرد كه فرماندهان بلندپايه در آن شركت داشتند . عمرو بن عاص را براى تأديب بنى قضاعه فرستاد . آن حضرت شمار زيادى فرمانده از ميان مهاجر و انصار در اختيار داشت كه شايستگى خود را در مأموريتهاى گوناگون نشان داده بودند . آنان به خوبى با فنون رزمى آشنا ، و براى انجام مأموريتهاى سياسى و نظامى از درايت كامل برخوردار بودند .

كاردانى آن حضرت در اثناى نبرد به روشنى نمايان بود . پيش از آغاز نبرد نيروهايش را در سويى مستقر مىكرد كه بر اوضاع مسلط باشد و بتواند اهداف نظامى خويش را محقق سازد .

براى نمونه ، در غزوهء « ذى أمر » در شرق دشمن مستقر شد . آن حضرت در همهء نبردها - مثل غزوه بنى سليم - نقاط ضعف دشمن را مورد حمله قرار مىداد و سعى مىفرمود كه نقاط ضعف نيروهاى خودش را تقويت كند ، مثل غزوهء احد .

همچنين انتقال مقر فرماندهى در اثناى نبرد شرط لازم پيوستگى تسلط بر نيروهاى رزمنده