ادبيات سياسى تشيع ( فارسي ) — الصفحة ١١٨
ديك الجنّ و أبو تمّام
ابو محمّد ، عبد السّلام بن رغبان بن عبد السّلام بن حبيب بن عبد اللّه بن رغبان بن يزيد بن تميم كلبى حمصىّ 1 ، و در اعيان الشّيعه 2 مزيد بن تميم ، از شاعران نامدار قرن دوّم هجرى است . در وجه تسميه‌ى او به « ديك الجنّ » مورّخان نظرهاى مختلف دارند .
گفته‌اند : او با قصيده‌اى ، خروس عمير بن جعفر را كه به مناسبت مهمانى ذبح شده بود ، رثا گفت :
دعانا أبو عمر و عمير بن جعفر * على لحم ديك دعوة بعد موعد 3
زركلى علّت نامگذارى را چنين آورده است : « به خاطر چشمان آبى رنگى كه داشت به ديك الجن * مشهور شد » 4 اصلش از سلميّه بود از حمص ، مولدش در حمص به سال 161 هجرى اتفاق افتاد . نيايش حبيب بن عبد اللّه بن رغبان ، مولاى حبيب بن مسلمه‌ى فهرى بود . مرگ شاعر به سال 235 و يا بقولى 236 هجرى به روزگار متوكّل رخ داد .
ديك الجنّ و أبو تمّام
ديك الجنّ و أبو تمّام
عبد اللّه بن محمّد بن عبد الملك زبيدى آورده است كه روزى با ديك الجن در مجلسى بودم ، كه جوانى وارد شد . سلام كرد و شعرى كه سروده بود برخواند . ديك الجن پس از استماع ، از زير مصلّاى خود بسته‌اى محتوى اشعارش بيرون آورد و به او داد و گفت :
« جوان با اين اشعار كسب روزى كن و در سرودن اشعار از آن كمك بگير . » چون او از آنجا خارج شد ، از ديك الجن نام او را پرسيدم گفت : « جوانى است از اهل جاسم كه گويند نسب از طى مىبرد . كنيه‌اش ابو تمّام و نامش حبيب بن اوس است . از ادب و ذكاء ( * ) ديك الجن ، يعنى : خروس پريان