تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٥

مورخين عرب و عجم

منتسخه فوائد و اطلاعاتى به‌هم رسانيد . بعد از چندى عسكر به سر ملاطفت آمده مال التجاره با وى تسليم كرده به عادت پيش ، او را به سفر كيش فرستاد . وقتى كه ياقوت از آن مسافرت بازگشت ، عسكر مرده بود از مال التجاره و محصول آن سفر بضاعتى به‌هم رسانيد و ورثه را به مالى راضى ساخت و مشغول تجارت شد . و در جمله كتاب مىخريد و مىفروخت پس در حال اشتغال به بازارگانى آثار جاودانى گذاشت :

مثل كتاب معجم البلدان كه از آثار بزرگ دولت اسلاميه است ، و كتاب المشترك و ضعا المختلف صقعا ، و كتاب معجم الادباء .

مؤلف از اين هرسه تصنيف نسخه‌هاى نفيس دارد و هكذا از مراصد الاطلاع كه تلخيص معجم البلدان است نسخه‌اى به طبع اروپا دارد . و از ياقوت كتب ديگر نيز نوشته‌اند كه تاكنون نديده‌ايم .

مىگويند ياقوت به مذهب خوارج مايل بود و اين بسيار غريب است .

فوتش به نص قاضى شمس الدين احمد بن خلكان در ششصد و بيست و شش در خانى كه به ظاهر مدينهء حلب بوده روى نموده است .

و ابن اثير صاحب كامل در حق كتب موقوفهء ياقوت وصايت وى فرموده .