تطبيق لغات جغرافيايى قديم و جديد ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٦٢

مورخين عرب و عجم

ديده مىشود آثار الباقيه عن القرون الخاليه ، و قانون مسعودى ، و كتاب تفهيم ، و كتاب استيعاب فى صنعة الاسطرلاب است .

وفاتش در سال چهارصد و سى و اند هجرى اتفاق افتاد .

نقشه‌هاى جغرافيايى را هم‌اكنون بر آن اصول رسم كنند كه او وضع كرده است .

ابو الفداء : صاحب تاريخ « المختصر فى اخبار البشر » الملك المؤيد اسماعيل صاحب حماة الكردى از ملوك شام است و از اعلام اسلام بعد از مأمون خليفه مىگويند به فضل و علم وى از پادشاهان كسى نرسيد . در فنون رياضيه و معرفت جغرافيا و علم تاريخ و صناعت طب و كافهء ادبيات از رجال عصر خويش بود . در علم طب كناشى « 1 » نوشته و در مسالك و ممالك « تقويم البلدان » پرداخته و اين كتاب را در اروپا به خط نسخ به طبع رسانيده‌اند با همهء اختصار به فوايد بيشمار مشتمل است .

نژاد اين مرد بزرگ با نجم الدين ايوب پدر سلطان صلاح الدين مىپيوندد . و شرح احوال وى را از فوات الوفيات و از مطاوى تاريخ مذكور كه از عيون تأليفات او است و در ممالك عثمانيه به طبع رسيده و ابن الوردى بر آن ذيل نگاشته بايد خواند .

نگارنده از آثار اين پادشاه بزرگوار تاريخ مختصر و تقويم البلدان را دارا است .

فوتش به سن شصت ، در هفتصد و سى و دو هجرى افتاده است .

ابن نباتهء معروف كه از جيره‌خواران و راتبه‌داران او بوده در مرثيه‌اش چنين سروده :

ما للندى لا يلبى صوت داعيه * اظن ان ابن شادى قام ناعيه

( 1 ) . كناش ( به ضم اول و تشديد ثانى ) مجموعهء يادداشتهاى طبى را گويند ( فرهنگ فارسى معين ) .