تاريخ فرهنگ وتمدن اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٧٧
براى مطالعه بيشتر
بررسى همه آنها در اين مختصر نمىگنجد از اين رو تنها به ذكر نمونههاى شهير آنها بسنده مىكنيم .
يك . حوزه علوم قرآنى
1 . عبداللَّه بن كثير بن عمرو ، فارسى الأصل ( متوفاى 120 هجرى ) .
2 . نافع بن عبدالرحمن بن ابوالنعيم اصفهانى ( متوفاى 168 هجرى ) .
3 . على بن حمزة بن عبدالله معروف به كسايى ( متوفاى 189 هجرى ) .
دو . حوزه علم تفسير
1 . محمد بن جرير طبرى مورخ و مفسر شهير ايرانى از اهالى آمل ( طبرستان ) ، متوفاى 310 هجرى و صاحب كتاب جامع البيان فى تفسير القرآن .
2 . ابوجعفر محمد بن حسن طوسى از اهالى طوس خراسان ، متوفاى 460 هجرى و صاحب كتاب التبيان فى تفسير القرآن .
3 . ابوالقاسم جارالله زمخشرى از اهالى خوارزم در شمال شرق ايران ، متوفاى 538 هجرى و صاحب كتاب الكشاف .
4 . ابوعلى فضل بن حسن طبرسى از اهالى تفرش ، متوفاى 548 هجرى و صاحب كتاب مجمع البيان فى تفسير القرآن .
سه . حوزه علم حديث
حوزه علم حديث از حوزههاى وسيعى است كه بخشهاى مختلفى با آن مرتبطاند . در كنار اين علوم وابسته ، بخش علم حديث نيز خود به دو زيرمجموعه وسيع تقسيم مىشود كه در هر دو بخش انديشمندان ايرانى حضورى فعال داشتند :
الف ) مدرسه اهل سنت و كتابهاى صحاح سته ( صحيح ششگانه ) : همه نگارندگان كتابهاى حديثى اهل تسنن كه به صحاح سته مشهورند ، ايرانى هستند :
1 . محمد بن اسماعيل بخارى از اهالى خراسان بزرگ ، متوفاى 256 هجرى و صاحب اثر صحيح البخارى .
2 . مسلم بن حجاج نيشابورى ، اهل نيشابور از توابع خراسان بزرگ و صاحب كتاب صحيح مسلم .
3 . سليمان بن اشعث سجستانى معروف به ابوداود ، اهل سيستان و صاحب كتاب سنن ابىداود .
4 . محمد بن عيسى ترمذى از اهالى ترمذ از توابع خراسان بزرگ ، متوفاى 279 هجرى و صاحب كتاب جامع الترمذى .