تاريخ مشروطه ايران ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٦
سررشتهدارى اتابك
ليكن در اين چند روز ترتيبى پيشآمده من كه وزير علوم هستم ميتوانم عرض نمايم كه از روز شنبه بيستم ماه هشت وزراء اينجا حاضر شده مسئوليت لفظى و معنوى را به عهده خواهيم گرفت و در تمامى كارها رفتارمان مثل رفتار وزراى دولت مشروطه خواهد شد . فعلا اتحاد نامهاى را كه در حضور اعليحضرت شهريارى نوشته و يازده نفر كه هشت نفر آن وزير و مسئولند مهر كردهايم در اينجا قرائت مىكنم مسبوق باشيد . . . »
سپس نوشتهاى را بيرون آورد كه وزيران در آن ، « بشرف و ناموس خود » سوگند خورده و خدا را گواه گرفته بودند كه از آن پس هميشه با مجلس همراه بوده و « ريشه اختلال » را از كشور بكنند و مال و داراك در اين راه دريغ ندارند . شاه نيز در كنار نوشته بود :
چنان كه در متن نوشته و مهر كردهايد برويد و متحدا و متفقا اسباب سعادت دولت و ملت را فراهم آوريد .
پ 74 حاجى رحيم آقا باكوچى اين سخنان با آن نوشته نه چيزى بود كه در شنوندگان نهنايد و آنان را دلگرم نگردانند . با اينهمه برخى نمايندگان بدگمانى نموده ميگفتند : « دربار تاكنون چند بار ما را فريب داده و ميترسيم اين بار مانند آنها باشد » ، حاجى مخبر السلطنه باز گفتار درازى راند و دلگرمىها داد و چنين گفت : « آن روز اعليحضرت شهريارى راضى نبود و همه روز در صدد اخلال اين امر مقدس كار ميفرمود .
ولى اين مرد را خداوند فرستاده .
اعليحضرت شهريارى خواست به خيال اينكه بيايد و كارى بكند . ولى او آمد و خاطر خطير همايونى را خالى كرد و از شبهه و خيال ناهمراهى بيرون آورد . از امروز شاه خود را حاضر كرده باتفاق مجلس كار كند و انشاء اللّه آثارش را هم خواهيد ديد . . . » اين سخنان همه را خاموش گردانيد . همانا زيركى و چربزبانى اتابك حاجى مخبر السلطنه را هم فريفته بوده .
روز شنبه اتابك با هفت وزير بمجلس درآمدند . نخست اتابك با آن زبان نرم و