جامع التواريخ ( تاريخ اقوام پادشاهان ختاى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠

ذكر

ايشان را نيز چون پادشاهان اصلى معتبر صورت كرده‌اند ، و با آنكه هريك از ايشان را نيز نامى و لقبى مخصوص به اصطلاح اهل ختاى بوده اقوام اتراك ايشان را التان خان « 1 » گفته‌اند ، و بيشتر اتراك و صحرانشينان ختاى در تحت فرمان ايشان بودند ، و در قديم الايّام ميان اجداد چنگگز خان « 2 » و ايشان به واسطهء خون اوكين برقاق « 3 » و همبقاى قاآن « 4 » منازعت و ضديّت باديد آمده ، چنان كه در مجلّد اوّل در موضع خويش گفته شد .

و در سيم سال از عهد هيزون « 5 » ، سوم پادشاه اين قوم ، كه موافق شهور سنهء تسع و اربعين و خمسماية بود ، چنگگز خان « 6 » در وجود آمد ، و در سنهء اثنتين و ستّماية پنجم سال از عهد جنزون « 7 » هفتم پادشاه اين قوم قوى حال شد ، و لقب چنگگز خان بر وى اطلاق كردند ، و در دهم سال از عهد جنزون ، هفتم پادشاه اين قوم موافق شهور سنهء سبع و ستّماية كه قونين‌ئيل بود ، به عزم ولايت ختاى « 8 » برنشست ، و الاقوش تكين « 9 » امير و سرور انگقوت كه دربند انگو « 10 » كه سدّى است ميان ولايات ختاى و مواضع اتراك و صحرانشينان در اهتمام او بود ، به واسطهء رنجشى كه از التان خان « 11 » داشت با وى ياغى شد ، و ايل چنگگز خان گشت ، و دربند تسليم كرد ، تا چنگگز خان با لشكر به ولايت ختاى درآمد و غارت مىكرد ، و مملكت را مسخّر گردانيد .

والتان خان از بيم او تختگاه شهر جونگدو « 12 » را بگذاشت و بگريخت ، به شهر كايفانگفو « 13 » رفت كه بر كنار رودخانهء قراموران « 14 » است . و لشكر مغول بر بيشتر مملكت ختاى مستولى شدند ، و چون در عهد چنگگز خان به سبب

( 1 ) . Altan Han ( 2 ) . Cinggiz ( 3 ) . Okin Barqaq ( 4 ) . Hambaqai Qa'an ( 5 ) . Xizong ( 6 ) . Cinggiz Han ( 7 ) . Zhangzong ( 8 ) . Hitai ( 9 ) . Ala Qus Tikin ( 10 ) . Ongiut ( 11 ) . Altan Han ( 12 ) . Gungdu ( 13 ) . Kaifengfu ( 14 ) . Qara Moran