تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٢

انشعاب‌هاى داخلى تشيّع

زيديه : معتقدان به امامت زيد بن على .

ناووسيه : قائلان به غيبت و مهدويت امام صادق عليه السّلام .

فطحيه : كسانىكه به امامت عبد الله افطح ، فرزند امام صادق عليه السّلام قائل بودند .

سمطيه : معتقدان به امامت محمد ديباج ، فرزند ديگر امام صادق عليه السّلام .

اسماعيليه : كسانىكه به امامت اسماعيل ، فرزند امام صادق عليه السّلام معتقدند .

طفيه : كسانى هستند كه معتقدند امام صادق عليه السّلام به امامت موسى بن طفّى سفارش كرده است .

اقمصيه : كسانىكه مىگويند امام صادق عليه السّلام به امامت موسى بن عمران اقمص سفارش كرده است .

يرمعيه : كسانىكه مىگويند : امام صادق عليه السّلام به امامت يرمع بن موسى سفارش كرده است .

تميميه : گروهى كه قائل هستند امام صادق عليه السّلام به امامت عبد الله بن سعد تميمى سفارش كرده است .

جعديه : كسانىكه مىگويند جانشين امام صادق عليه السّلام در امامت ، شخصى به نام ابى جعده بوده است .

يعقوبيه : منكران امامت موسى بن جعفر عليه السّلام كه مىگويند امامت در غير فرزندان امام صادق عليه السّلام مىتواند باشد ؛ بزرگ‌شان شخصى به نام ابو يعقوب بود .

ممطوره : كسانىكه در مورد امام كاظم عليه السّلام توقف كرده و گفتند ما نمىدانيم آن حضرت از دنيا رفته يا نه . « 1 »

واقفيه : كسانىكه قائلند امام كاظم عليه السّلام نمرده و تا قيامت نخواهد مرد . « 2 »

البته برخى از اين فرقه‌ها به فرقه‌هاى كوچك‌ترى نيز منشعب شده‌اند ؛ مثلا كيسانيه در مورد امامت محمد حنفيه 2 گروه بودند :

عده‌اى قائل بودند كه محمد حنفيه بعد از امام حسين عليه السّلام به امامت رسيده است ؛ گروهى ديگر مىگفتند ، كه محمد حنفيه پس از پدرش على عليه السّلام امام بوده است ؛ و بعد از اين‌كه امامت


( 1 ) . ابن ميثم البحرانى ، ميثم بن على . النجاة فى القيامة فى تحقيق امر الامامة ، مجمع الفكر الاسلامى ، قم ، ط اول ، 1417 ه ، ص 172 - 174 . ( 2 ) . شهرستانى . همان ، ص 150 .