تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — الصفحة ٥٥٠
تسليم نفت جنوب به كنسرسيوم بين‌المللى
مسئله نفت موضع ضد امپرياليستى گرفت ، و از سوى ديگر او و دولتش كوشش داشتند از پيشرفت جنبش دموكراتيك كارگران و دهقانان جلوگيرند ، اگرچه اين جنبش‌ها مىتوانستند پايگاههاى استوارى براى پيكار ضد امپرياليسم در زمينه تحقق قانون ملى كردن نفت باشند . به همين انگيزه جبههء ملى از همكارى با حزب توده روى برتافت ، اما اين حزب كه در شرايط نيمه قانونى فعاليت مىكرد در صفوف جلو نيروهاى دموكراتيك قرار گرفت و فداكارانه عليه امپرياليسم به پيكار برخاست .
لازم به يادآورى است كه حزب تودهء ايران در دوره پيكار ملى كردن نفت مرتكب اشتباهات بزرگى شد ، اصل اشتباه در آن بود كه از سرشت ضد امپرياليستى بورژوازى ملى آگاهى نداشت و براى آن ارزش چندانى قابل نبود و آن را با بورژوازى وابسته ( كمپرادور ) درهم مىآميخت . چنين سياست چپ‌روانه و نادرستى از سوى حزب تودهء ايران ، نسبت به جبهه ملى ، دولت مصدق و سياستش اجرا مىگرديد . اين موضع حزب توده به موازات سياست دوگانهء ويژه بورژوازى ملى كه جبهه ملى و مصدق از آن پيروى مىكردند ، سخت مانع ايجاد جبهه واحد ضد امپرياليستى گرديد ، اين گونه حزب توده و جبههء ملى نتوانستند جبهه واحدى تشكيل دهند و به همين انگيزه جنبش آزادى ملى ايران كه در سالهاى 1951 - 1953 اوج گرفت ، سرانجام به سختى شكست خورد .
تسليم نفت جنوب به كنسرسيوم بين‌المللى
تسليم نفت جنوب به كنسرسيوم بين‌المللى
دولت زاهدى براى از ميان بردن كاميابيهائى كه ميهن‌دوستان ايران هنگام جنبش ملى كردن نفت به دست آورده بودند دست‌به‌كار شد ، اين دولت تجديد مواضع دولت‌هاى امپرياليستى به‌ويژه امريكا را در ايران آغاز كرد . در دسامبر 1953 روابط سياسى ميان ايران و انگليس تجديد شد . در اكتبر 1953 مذاكراتى ميان دولت زاهدى و نمايندگان امريكا درباره واگذارى بهره‌بردارى نفت به دست انحصارهاى نفتى امپرياليست‌ها آغاز گرديد . در 17 اكتبر مشاور وزارت امور خارجه امريكا درباره مسئله نفت به نام ه . هور وارد تهران شد . نامبرده مذاكراتى را با دولت زاهدى دربارهء تشكيل يك كنسرسيوم بين - المللى نفت ، به‌منظور آغاز كار در صنعت نفت و فروش فرآورده‌هاى نفتى در بازارهاى جهان ، آغاز كرد . در فوريه 1954 كنفرانسى با شركت نمايندگان انحصارات نفتى انگليس و امريكا در لندن تشكيل گرديد كه ضمن آن درباره تقسيم نفت ايران مذاكره شد .
در آوريل 1954 شركت نفت انگليس و ايران و نمايندگان كمپانيهاى نفتى امريكا و چند كشور ديگر ، در غياب نماينده ايران و به حساب اين دولت دربارهء تشكيل كنسرسيوم