تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — الصفحة ٤٨٤
فعاليت نيروهاى دموكراتيك و پيكار آنان عليه ارتجاع
دولت انجام گرفت . جنبش‌هاى دموكراتيك در استانهاى جنوبى و باخترى ايران ( اصفهان ، يزد ، شيراز ، اهواز ، كرمانشاه ، سلطان‌آباد « اراك » ) كه زير اشغال ارتش انگليس بود آغاز گرديد . اعتبار و نفوذ حزب توده ، اتحاديه‌هاى كارگرى و صنفى و مطبوعات دموكراتيك در اين مناطق افزايش يافت .
ميتينگ در مشهد عليه سياست ارتجاعى دولت ساعد به سال 1944
دولت ساعد زير فشار جنبش مردم در 9 نوامبر 1944 ناچار به استعفا شد . حزب ارتجاعى « وطن » امكان نيافت تا عليه جنبش دموكراتيك مردم واكنش نشان دهد . در چنين شرايطى ارتجاع به مانور پناه جست . حزب « وطن » به « اراده ملى » تغيير نام يافت .
برنامه ارتجاعى آشكار اين حزب تغيير كرد و ظاهر دموكراتيك به خود گرفت ، ضمن برنامهء تازه درباره آزادى ، پيشرفت و اصلاحات ، دربارهء بهره‌برى از دانش ، تكنيك جديد و تمدن ، و حتى پيكار عليه خرافات مذهبى ، سخن به ميان آمد . اما حزب نوساختهء « ارادهء ملى » هم نتوانست اعتبار و نفوذ سازمانهاى دموكراتيك را در ميان توده‌هاى مردم از ميان ببرد ، و در اين‌باره بسيار ناتوان بود .
ارتجاع ايران كه دريافت با اين روش‌ها قادر به جلوگيرى از سقوط امپرياليسم در ايران نيست ، در پايان 1944 برآن شد آشكارا و با زور عليه سازمانهاى دموكراتيك به پيكار پردازد . در فوريه و مارس 1945 ، باندهائيكه به وسيله مرتجعان تطميع شده و