تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — الصفحة ٤٠٥

20 ايران در سالهاى جنگ جهانى اول

20 ايران در سالهاى جنگ جهانى اول

20 ايران در سالهاى جنگ جهانى اول

در اوت 1914 در اروپا نخستين جنگ جهانى ميان گروه‌بندى اطريش - آلمان و ائتلاف انگليس ، فرانسه و روسيه آغاز گرديد . اين جنگ در اثر نابرابرى پيشرفت اقتصادى كشورهاى امپرياليستى و تغيير تناسب قواى آنها ، رويداد . و . اى . لنين يادآورى كرد كه اين جنگ نشانهء « بحران تاريخى بزرگى » بود . يكى از انگيزه‌هاى مهم رويداد اين جنگ تلاش « به خاطر تقسيم مستعمرات » ، و « به خاطر به چنگ آوردن سود و امتيازهاى بيشتر در بازارهاى جهان » به وسيله امپرياليست‌ها بود .

ديپلمات‌هاى هردو ائتلاف جنگى فعاليت‌هاى گسترده‌ايرا به منظور جلب متحدان تازه به سوى خود آغاز كردند . در نوامبر 1914 تركيه رسما وارد جنگ شد ، سياست دولت وقت تركيه منافع امپرياليست‌هاى آلمانى را تأمين مىكرد ، چون گروههاى دست راستى تركيه از قبيل پان تورك‌ها و پان اسلاميست‌ها ، آرزومند تشكيل يك « حكومت تركيهء بزرگ » بودند و گويا آلمانها هم از اين پندار پشتيبانى مىكردند . آلمانها و تركها در انديشه آن بودند كه پاى ايران را هم به جنگ بكشانند . سياست اشغال‌گرانه امپرياليست‌هاى آلمان در ايران ، مانند انگليسها و روسها در زير پوشش گفتارهائى از قبيل حفظ حاكميت ايران و غيره پنهان بود . هدف واقعى سياست آلمانها در ايران ضمن طرح پيشنهاد آنها به اين