امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — الصفحة ٢٧
بررسى تاريخ به عنوان يك پديدهء زنده
و طبيعة هر نظرى در آن زمان با ساير نسلها ( چه گذشته و چه آينده ) تفاوت خواهد داشت . اين مورّخ ، سخنش را چنين ادامه مىدهد :
هر نسلى بايد تاريخ خاص خود را بنگارد و بايد به تاريخى كه نسل گذشته آن را نوشته است ، اعتماد نكند .
اين واقعيت در موضع تاريخى ما منعكس مىشود موضعى كه ، هنگام درك تاريخ ، مثبت خواهد بود .
ما از اين موضع بهره مىگيريم و آن را به مشعلى ، براى تحرك و پيشرفتمان در زندگى ، تبديل مىكنيم .
سؤال : اين كار چگونه انجام مىشود ؟
بررسى تاريخ به عنوان يك پديدهء زنده
بررسى تاريخ به عنوان يك پديدهء زنده
اين كار با به شمار آوردن تاريخ به عنوان يك موجود زنده كه داراى حركات حياتى است ، صورت مىپذيرد . زمانى كه به بررسى شخصيّت حضرت على ( ع ) مىپردازيم ، بايد ايشان را به عنوان يك شخصيّت تك‌بعدى بررسى نكنيم بلكه ، بايد حضرت را به عنوان يك انسان كامل مورد بررسى قرار دهيم .
زمانى كه فردى از ما ، زندگى حضرت على ( ع ) را به اعتبار يك فرد معمولى كه مشغول زندگى بوده است ، مورد بررسى قرار مىدهد داراى نظر متفاوتى با پژوهشگر ديگرى است كه ، زندگى حضرت را به اعتبار زندگى كسى كه 1400 سال پيش مىزيسته است ، بررسى مىكند .
مثال ديگر از تحقيق ما ، دربارهء سيرت حضرت حسين ( ع ) و شهادت او در كربلا نمايان مىشود .
مىدانيم كه امام حسين وارد صحنه شد و زخمهاى فراوانى برداشت ، تيرهاى مختلفى به قلب و پيشانى ايشان اصابت كرد و حضرت بيهوش از اسب به زمين افتاد و . . . ليكن ما عمق اين رخدادها و وقايع را در نمىيابيم زيرا ، آن را در يك زندگى مرده بررسى مىكنيم و آن را در چارچوب زندگى يك انسان زنده تفحص نمىكنيم ما نمىتوانيم اصابت تير را به پيشانى كسى كه از گوشت و خون است ، تصوّر كنيم و نمىتوانيم درد ناشى از ذبح پسرش را كه در كنارش صورت گرفته است ، بفهميم و باز نمىتوانيم درد انسانى را درك كنيم كه مىداند به زودى ، پس از مرگش خانواده‌اش اسير مىشوند . زمانى كه حضرت را به عنوان يك بشر دردمند تصوّر كنيم كه داراى وضع خاصّى است باز نظر ما با شخصيّت والاى ايشان اختلاف خواهد داشت و در نتيجه ، بهره‌بردارى ما نيز از اين رخداد تغيير خواهد كرد .