امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — الصفحة ١٥٤
فلسفهء غيبت در ميان انقلابيها
فلسفهء غيبت در ميان انقلابيها
فلسفهء غيبت در ميان انقلابيها
اگر كسى از اهل بيت غيبت مىكرد اين بدان معنا بود كه حركت جديدى آغاز شده است و به هيچ‌وجه غيبت وى بدان معنا نبود كه صحنه را ترك كرده باشد بلكه صرفا خود را مخفى و هويّت خويش را پنهان داشته است تا بتواند با گروهها ارتباط برقرار كند و كارهاى لازم و زمينه‌ساز را به انجام برساند و زمانى كه ساعت شروع عمليّات فرا رسيد ظاهر شود و انقلاب را علنى كند .
اين مسأله دربارهء دو فرزند عيسى ( احمد و زيد ) نيز پيش آمد . صاحب ، آن دو را برداشت و نزد مهدى عبّاسى آورد ، مهدى نيز سرپرستى آن دو را پذيرفت و پيش خود چنين گفت : اين دو ، فرزندان زيد هستند پس بايد آنها را بر مبناى تفكّر عبّاسى به خوبى تربيت كنم ، وى فرزندان زيد را تحت سرپرستى مدرّسانى قرار داد تا ايشان را به روش و طرز تفكّر عبّاسيان پرورش دهند . اين دو در دربار پادشاهى به گونه‌اى بزرگ شدند كه مىپنداشتى از خانوادهء سلطنتى هستند ، ولى وقتى كه حكومت به هارون الرشيد رسيد يكى از آن دو ( احمد ) دربار را ترك كرد و در مسجد به زهد و عبادت پرداخت . اين‌گونه شيوه ، پوشش كارهايى بوده است كه تاريخ ذكرى از آنها به ميان نمىآورد . اين مسأله بويژه با در نظر گرفتن اين واقعيّت تاريخى كه : « تاريخ مسير زندگى و كارهاى برجستهء بسيارى از مجاهدان را دنبال نمىكند ، ليكن بشريّت پيوسته مديون ايشان است . » عجيب نيست .
زيديه فرزند ديگر عيسى يعنى ، زيد بن عيسى را در ميان خود گرفتند ولى هارون الرشيد او را دستگير كرد و به زندان افكند . زيد از زندان گريخت و از ديده‌ها پنهان شد و بار ديگر به جنبش زيديه پيوست و بقيهء عمر خود را در اين راه صرف كرد . محمّد نيز چنين سرنوشتى يافت ، او و سپس ابراهيم نيز مخفى شدند ، آنها برادرى داشتند كه ادريس بن عبد اللّه بن حسين بن حسن بن على بن ابى طالب ( ع ) نام داشت كه او هم مخفى شد . ساير برادران محمّد و فرزندان وى در شهرهاى مختلف ، مردم را به امامت محمّد دعوت مىكردند . از اطرافيان وى ، پسرش على بن محمّد راهى مصر شد و پسر ديگرش عبد اللّه به خراسان رفت و پسر سوّمش حسن ، راه يمن را در پيش گرفت و برادرش موسى به شمال سوريه و برادر ديگرش يحيى ، به رى و سپس به طبرستان رفت . ايشان در دورهء امويان جنبشى انقلابى را شكل داده بودند و پس از آن گروهى از بنى هاشم در ( ابوا ) كه بين مكّه و مدينه قرار داشت ، گرد آمدند ، ابراهيم بن محمّد بن على بن عبد اللّه عبّاسى ( كه بعدا در تبليغات بنى عبّاس به امام ملقّب شد ) و ابو جعفر منصور و صالح بن على و عبد اللّه بن حسن بن حسن و دو پسر وى محمّد و ابراهيم و نيز محمّد بن عبد اللّه بن عمر بن عثمان ، در ميان اين عدّه بودند .